پروتكل طراحي برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني بر اساس سامانه فرماندهي حوادث اضطراري بيمارستاني

حادثه غيرمترقبه (Disaster):
به هر حادثه اي كه با آسيب و تحريب خود باعث ايجاد نياز مازاد بر ظرفيت پاسخ يك جامعه گردد حادثه غيرمترقبه اطلاق مي‌گردد.

برنامه عمليات (Action Plan):
رئوس فعاليت‌هاي اختصاصي قابل پيش بيني كه به صورت مكتوب جهت به اجرا درآمدن در يك مدت زمان معين براي پاسخ به يك نياز، هدف يا منظور خاص طراحي مي‌شود.

درمان تأخيري (Delayed Treatment):
اولويت دوم در درمان بيماران براساس ترياژ START بيمار به كمك احتياج دارد ولي جراحت خيلي شديد نيست. بيماري كه به حداقل خدمات بيمارستاني نيازمند است.

پاسخ دهنده اوليه (First Responder):
پرسنلي كه مخصوص پاسخ اوليه به حوادث اضطراري هستند كه شامل آتش نشان‌ها، افسران پليس، افسران گشت بزرگراه‌ها، نجات غريق‌ها، جنگلبانان، اعضاي آمبولانس و ديگر پرسنل خدمات عمومي‌مي‌شوند. بعضي از كشورها گذران دوره‌هاي آموزشي كمك‌هاي اوليه و احياء قلبي ريوي (CPR) را براي اين افراد اجباري مي‌دانند.
سيستم فرماندهي حوادث اضطراري بيمارستان (HEICS):
پيك برنامه مديريت بحران ژنريك است كه براي مراكز پزشكي بزرگ طراحي شده است اين سيستم از روي مدل سيستم فرماندهي حادثه (ICS) كه براي اولين باز در واحدهاي آتش نشاني ايالت كاليفرنيا ايجاد گرديد طراحي شده است.

سيستم فرماندهي (ICS):
يك ساختار منعطف سازماني كه يك سيستم قابل توسعه پايه را فراهم مي‌كند كه براي اولين بار توسط واحدهاي آتش نشاني براي تعديل موقعيت‌هاي اضطراري در هر حجم و اندازه اي طراحي شد.

فرمانده حوادث اضطراري(EIC):
فردي كه مسئوليت كلي پاسخ و مديريت يك حادثه اضطراري را به عهده مي‌گيرد.

درمان جزئي (Minor Tx):
اولويت سوم در سيستم ترياژ START بيماري كه فقط به كمك‌هاي اوليه ساده و مقدماتي نيازمند است. اين بيماران متحرك هستند. يك بيمار بستري جرء درمان جزئي قرار مي‌گيرد اگر در صورتي كه «پايدار» باشد و توان درمان و ترخيص را داشته باشد.

درمان فوري (Immediate Tx):
سطح اول اولويت براساس سيستم ترياژ START بيماري كه به ارزيابي سريع و مداخله پزشكي جهت افزايش امكان حيات نيازمند است. بيماران بستري كه از «شديد» تا «حياتي» تقسيم بندي مي‌شوند و مراقبت مداوم پرستاري را نياز دارند.

(Simple Ttiage And Rapid Treatment) START:
مخفف عبارت ترياژ سريع و درمان فوري است اين سيستم ترياژ اوليه است كه براي اولين بار توسط بيمارستاني در كاليفرنيا ابداع گرديد و بعدها كاربردي وسيع يافت.

حوادث غيرمترقبه داخلي (Internal Diaster):
نياز به پرسنل بيمارستاني بيشتر براي درمان بيماران و يا تخليه احتمالي بيمارستان به علت بروز حادثه اي اضطراري در داخل فضاي فيزيكي بيمارستان از جمله آتش سوزي، طوفان، زلزله و انفجار بمب.

حوادث غيرمترقبه خارجي (External Disaster):
حادثه غيرمترقبه اي كه خارج از فضاي فيزيكي بيمارستان رخ مي‌دهد و تعداد پرسنل بيمارستان نامتناسب با درمان مورد نياز براي بيماران و قربانيان پذيرش شده در بخش اورژانس مي‌باشد.

مقدمه:
بر طبق تعريف سازمان بهداشت جهاني حوادث غيرمترقبه (Disasters) پديده‌هاي زيست محيطي ناگهاني هستند كه از چنان شدتي برخوردارند كه كمك رساني خارجي را طلب مي‌كنند و براساس تعريفي ديگر هر حادثه اي كه با آسيب و تخريب خود باعث ايجاد نياز مازاد بر ظرفيت پاسخ يك جامعه گردد حادثه غيرمترقبه خوانده مي‌شود. تعريف دوم از اين جهت كه حوادث غيرمترقبه بشر ساخته را پوشش داده. رخداد حوادث غيرمترقبه بشر ساخته را پوشش داده. رخداد حوادث غيرمترقبه را با ظرفيت پاسخ سيستم ارزيابي مي‌كند تعريف كامل تري است. در كنار حوادث غيرمترقبه، حوادث با تلفات متعدد (Multiple Casaulty Incidents) قرار دارند كه موجب ايجاد مرگ و مير يا جراحات متعدد انساني مي‌گردند در حالي كه زيرساخت‌هاي (Infrastructure) جامعه براي پاسخ به اين حوادث به طور نسبي دست نخورده باقي مي‌مانند در اين حالت نياز ايجاد شده فراتر از منابع موجود و فرآيندهاي روزمره عملكرد سيستم مي‌باشد. حوادث غيرمترقبه در يك تقسيم بندي كلي به حوادث طبيعي (Normal) مانند زلزله، سيل، طوفان و... و حوادث تكنولوژيك يا بشر ساخت (Man-made) مانند حملات نظامي، حملات بيوتروريستي، نشت مواد راديواكتيو و... تقسيم مي‌شود. اين تقسيم بندي در عمل كمك زيادي به ما نمي‌كند و تفكيك حوادث غيرمترقبه به اين شكل هميشه ممكن نيست. براي مثال زلزله به عنوان يك بلاي طبيعي در كنار عدم استحكام بناي ساختمان‌ها در مقابل زمين لرزه به عنوان يك عامل انسان ساخت مي‌توانند حادثه بيافرينند. در يك تقسيم بندي كاربردي حوادث غيرمترقبه براساس نياز به پاسخ متناسب با آنها به سه سطح تقسيم مي‌شوند:
• سطح اول: حوادث غيرمترقبه اي هستند كه منابع و سازمان‌هاي محلي (Local) قادر به پاسخ دهي مناسب به آنها و تبعات ناشي از آنها هستند.
• سطم دوم: حوادث غيرمترقبه اي هستند كه براي كنترل آنها نياز به كمك‌هاي مشترك منطقه اي (Regional) وجود دارد.
• سطح سوم: حوادث غيرمترقبه اي هستند كه از توان پاسخ نيروهاي محلي و منطقه اي خارج است و كمك‌هاي ملي (statewide) و حتي بين المللي (International) براي كنترل آنها مورد نياز است.

يكي از مراحل مهم چرخه مديريت حوادث غيرمترقبه مرحله آمادگي (preparefness) مي‌باشد. در اين مرحله كه پيش از وقوع حادثه قرار دارد تمام فعاليت‌ها از قبيل آموزش پرسنل،‌ برنامه ريزي و فراهم كردن منابع مورد نياز در جهت بالابردن سطح آمادگي سيستم براي پاسخ متقاضي به حوادث غيرمترقبه صورت مي‌گيرد. برنامه ريزي (planning) يكي از ابزارهاي مهم آمادگي مي‌باشد تا جايي كه بعضي منابع آن را معادل آمادگي مي‌دانند. برنامه ريزي حوادث غيرمترقبه عبارتست از تلاش سازمان يافته اي كه براي پيش بيني حوادث محتمل و ايجاد راههاي منطقي و به صرفه مقابله با آنها صورت مي‌گيرد. گاهاً اين عبارت با مرحله پاسخ (Response) كه به معني فرآيند مقابله با آنچه واقعاً اتفاق افتاده اشتباه مي‌شود. بديهي است اگر برنامه اي قادر نخواهد بود پاسخ درستي را هدايت نمايد. در مقابل يك برنامه ايده آل مي‌تواند با ايجاد نظم و هماهنگي بين نيروها و سازمان‌هاي عامل از هدر رفتن انرژي، وقت و سرمايه يك سيستم حادثه ديده جلوگيري نمايد. يك برنامه حوادث غيرمترقبه بايد از اين خصوصيات برخوردار باشد:
1. بر مفروضات معتبري در زمينه آنچه در هنگام حادثه رخ مي‌دهد پايه گذاري شده باشد.
2. براساس ديدگاه مشاركت‌هاي بين سازماني (interoganizational) نگاشته شده باشد.
3. شيوه تدارك منابع مورد نياز برنامه (زمان، بودجه، ذخاير، فضا، تجهيزات و پرسنل) براي اجراي آن پيش بيني شده باشد.
4. با يك برنامه آموزشي مدون و موثر براي آشناسازي مخاطبين با اجزاي برنامه همراه باشد.
5. مباني و محتويات برنامه براي مخاطبين آن مفهوم و قابل پذيرش باشد.
عدم توجه به چنين اصولي در نگارش برنامه ممكن است به ايجاد يك برنامه غيركاربردي منجر شود و عملاً آنچه در پاسخ به حوادث غيرمترقبه رخ مي‌دهد با آنچه در برنامه تجويز شده است متفاوت باشد. هر چند نگارش يك برنامه حوادث غيرمترقبه از اهميت زيادي برخوردار است ولي اين مسئله به تنهايي براي ايجاد آمادگي كافي نيست. در چنين حالتي داشتن يك برنامه مكتوب ممكن است توهم وجود آمادگي براي مقابله با حوادث غيرمترقبه را ايجاد نمايد كه به اين توهم در اصطلاح «سندرم برنامه روي كاغذ» اطلاق مي‌گردد. براي رفع اين مشكل توجه به خصوصيات فوق الذكر اولين قدم مي‌باشد. براي مثال دخيل كردن مخاطبين برنامه در فرآيند برنامه ريزي نه تنها آشنايي آنها را با محصول نهايي افزايش مي‌دهد بلكه به آنها در درك عملي، واقع بينانه و منطقي برنامه و مهمتر از همه در پياده كردن آن ياري مي‌رساند. يكي از فوايد مشاركت افراد در فرآيند برنامه ريزي ايجاد آشنايي‌هاي بين فردي و بين سازماني پيش از وقوع حوادث غيرمترقبه است. پژوهشگران نشان داده اند كه چنين برخوردهاي درون گروهي و بين سازماني قبل از وقوع حادثه به همكاري و درك متقابل بيشتري در مرحله پاسخ منجر شده است. مشاركت در فرآيند برنامه ريزي موجب اعتماد سازي و درك متقابل از وظايف و مسئوليت‌هاي ديگر افراد يا سازمان‌ها باشد. در كل فرآيند برنامه ريزي علاوه بر ثمرات مستقيم خود بر ساماندهي فعاليت‌ها داراي اثرات غيرمستقيم بر تعاملات بين فردي و بين سازماني مي‌باشد.
بيمارستان‌ها به عنوان مراكز ثابت و تخصصي ارائه خدمات بهداشتي درماني با در اختيار داشتن امكانات و پرسنل مجرب يكي از اجزاي مهم فرآيند پاسخ به حوادث غيرمترقبه محسوب مي‌شوند. هر چند ممكن است به علت بعد مسافت، تعداد بسيار زياد مجروحين، نوع آسيب ديدگي و نيز امكانات جابه جايي مصدومين بخش اعظمي‌از فرايند درمان در محل حادثه و پيش از رسيدن مصدومين به بيمارستان ( و يا در بيمارستان‌هاي صحرايي) انجام گيرد ولي بيمارستان‌ها عمدتاً جزو اولين واحدهايي هستند كه درگير عوارض ناشي از حوادث غيرمترقبه مي‌شوند. آمادگي بيمارستان در مقابل حوادث غيرمترقبه از عوامل متعدد و پيچيده اي منشاء مي‌گيرد كه يكي از مهمترين آنها وجود برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني (Hospital Disaster Plan) مي‌باشد. تهيه چنين برنامه‌اي از اولويت‌هاي مهم مديريت هر بيمارستان است و اولين قدرم در ايجاد آمادگي بيمارستان براي حوادث غيرمترقبه مي‌باشد. در اين پروتكل قصد داريم ضمن تعيين افراد مهم برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني با بهره گيري از سامانه فرماندهي حوادث (Incident Command System). سامانه فرماندهي حوادث غيرمترقبه اي بيمارستاني (Hospital Emergency Incident Command System) شيوه طراحي اين برنامه را مورد بررسي قرار دهيم.

برنامه ريزي حوادث غيرمترقبه بيمارستاني (Hospital Disaster Planning)

كليات
در رابطه با برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني سئوالاتي به ذهن خطور مي‌كند كه عبارتند از :
 مگر يكي از فعاليت‌هاي عادي هر بيمارستاني مقابله با موارد اورژانس و اضطراي نيست پس چرا بيمارستان به چنين برنامه اي نيازمند است؟
 آيا حوادث غيرمترقبه همان اورژانس‌هاي روزمره بيمارستان ولي در مقياس بزرگتر نيستند؟
 آيا بهترين راه پاسخ به حوادث غيرمترقبه گسترش پاسخ روزمره بيمارستان به موارد اورژانس در كنار افزايش تعداد پرسنل و منابع اورژانس، تخت‌هاي بيمارستاني و تجهيزات نيست؟
در پاسخ به اين سوالات بايد گفت كه نتايج سال‌ها تحقيقات در صحنه حوادث غير مترقبه نشان مي‌دهد كه حوادث غيرمترقبه اورژانس‌هايي در مقياس وسيع نيستند. حوادث غيرمترقبه مشكلات مسائل منحصر به فردي را ايجاد مي‌كنند كه پاسخ به آنها نيازمند استراتژي‌هاي متفاوت از عملكرد روزمره بيمارستان‌هاست. به عبارت ديگر حوادث غيرمترقبه نه تنها از نظر كمي‌بلكه از نظر كيفي با اورژانس‌هاي روزمره بيمارستان متفاوت هستند براي مثال سيستم‌هاي ارتباطي معمولي (مانند تلفن و موبايل)، راه‌هاي نقل و انتقال عادي و تسهيلات زيرساختي در جريان حوادث غيرمترقبه قادر به فعاليت طبيعي خود نيستند. موقعيت پر استرس و به هم ريختن نظم عادي در جريان حوادث غيرمترقبه موجب مي‌شود تا بيمارستان‌ها در جريان چنين حوادثي با انسان‌هاي متفاوت‌،‌ مشكلات متفاوت و منابع متفاوت از فعاليت روزمره خود مواجه گردند و در چنين وضعيتي وجود يك استراتژي از پيش تعيين شده براي مقابله با وضعيت جديد كه همانا برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني است كاملاً ضروري مي‌باشد.

استانداردهاي برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني
مطالعات بسياري در زمينه محتواي برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني صورت گرفته است. يكي از معتبرترين استاندارد‌هاي موجود براي محتواي اين برنامه استاندارد آمادگي بيمارستاني است كه توسط كميته مشترك اعتبار سنجي سازمان‌هاي ارائه خدمات سلامت (JCAHO) ارائه شده است.
براساس اين استاندارد حوادث غيرمترقبه بيمارستاني بايد تمهيدات لازم را در موارد زير به كار گيرد:
• ارزيابي خطر – آسيب پذيري (Hazard Vulnerability Assessment)
• شيوه فعال شدن برنامه (Activation)
• تلفيق برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني با برنامه حوادث غيرمترقبه جامعه
• آگاه نمودن مسئولين خارج از بيمارستان از رخداد حادثه
• اعلام هشدار به پرسنل بيمارستان در مورد فعال شدن برنامه
• شناسايي پرسنل بيمارستان
• اسكان و نقل و انتقال پرسنل
• فراهم نمودن حمايت از خانواده پرسنل بيمارستان
• حفظ مديريت منابع (مانند دارو، تجهيزات پزشكي، غذا، آب و ملاقه و... )
• كنترل دستي، ازدحام و ترافيك بيماران
• حفظ ارتباط با رسانه‌ها
• جابجايي (Evacuation) و تعيين محل جايگزين براي درمان بيماران در صورت نياز
• پيگيري بيماران و مديريت درمان و مدارك پزشكي آنها در جريان جا به جايي
• ايجاد و حفظ پشتيباني ارتباطات و تسهيلات
• ايجاد شرايط و وسايل مقابله و قرنطينه بيماران آلوده با مواد خطرزا
• تعيين مسئوليت‌هاي پرسنل در جريان حوادث غيرمترقبه
• استفاده از يك ساختار فرماندهي منطبق يا ساختار فرماندهي محلي در جريان حوادث غيرمترقبه
• آموزش
• ارزيابي ساليانه برنامه و به روز نمودن آن

كيمته برنامه ريزي اجتماعي حوادث غيرمترقبه (Community Disaster Planning Committee)
يكي از نكات مهم در طراحي برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني اطلاع از وجود يا عدم وجود كميته برنامه ريزي حوادث غيرمترقبه منطقه اي يا كشوري است. چرا كه بسياري از مشكلات در ارتباط با پاسخ به حوادث غيرمترقبه از نبود هماهنگي و ارتباطات بين سازماني ناشي مي‌گردد. در صورت عدم وجود چنين كميته اي بايد براي تشكيل آن اقدام نمود. تمامي‌سازمان‌ها و افرادي كه به نوعي با مسئله برنامه ريزي حوادث غيرمترقبه مرتبط هستند بايد نماينده اي در اين كميته داشته باشند. اين كميته مي‌تواند علاوه بر ايجاد و تقويت برنامه‌هاي آمادگي، تعديل (Mediation)، پاسخ و بازسازي (Recovery) حوادث غير مترقبه و افزايش همكاري و هماهنگي بين سازماني موجب تشكيل برنامه‌هاي آموزشي مشترك گردد. با عضويت در چنين كميته اي هر يك از سازمان‌ها از قوانين، سياست گذاري‌ها و خط مشي‌هاي ملي و منطقه اي آگاهي يافته  و از آنها در برنامه ريزي حوادث غيرمترقبه سازمان خود استفاده نمايد.

تعيين اهداف برنامه
برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني بايد با هدف مشخص نگاشته شود. اينها مثالهايي از اهداف اين برنامه هستند:
1. تعيين خط مشي بيمارستان در پاسخ به هر نوع حادثه غيرمترقبه كه پرسنل، بيماران، بازديدكنندگان و يا اجتماع را تحت تاثير خود قرار مي‌دهد.
2. تعيين مسئوليت‌هاي افراد و بخش‌هاي بيمارستان در هنگام وقوع حوادث غيرمترقبه.
3. تهيه Guideline‌هاي استاندارد و عملي براي پاسخ بيمارستان به حوادث غيرمترقبه.

موقعيت‌هاي بروز حادثه (Situation)
هر مركز مراقبت پزشكي و از جمله بيمارستان‌ها بايد براي پاسخ در مقابل دو موقعيت غيرمترقبه عمده آمادگي لازم را داشته باشند اين دو موقعيت عبارتند از:

1)حوادث غيرمترقبه خارجي (External Disasters)
طبق تعريف به حوادثي اطلاق مي‌گردد كه از خارج از فضاي فيزيكي بيمارستان منشاء مي‌گيرند و با ايجاد تعداد زياد بيماران موجب توقف عملكرد طبيعي بيمارستان مي‌شوند. مثال‌هايي از حوادث غيرمترقبه خارجي عبارتند از:
• سيل
• نشت مواد مضر
• آتش سوزي وسيع
• مواجهه با پرتو راديواكتيو
• حوادث با تلفات متعدد
• هر سناريويي كه خارج از بيمارستان رخ داده و تعدادي از بيماران را ايجاد نمايد كه از توان پاسخگويي بيمارستان خارج است و يا به علا نوع بيماري چنين امكاناتي وجود ندارد.

2)حوادث غيرمترقبه داخلي (Internal Disasters):
بر طبق تعريف هر حادثه اي است كه در فضاي فيزيكي بيمارستان رخ دهد و تهديدي از نوع بيماري، جراحت و يا تخريب به بيمارستان،‌ بيماران، پرسنل و بازديدكنندگان وارد نمايد. نمونه‌هايي از حوادث غيرمترقبه داخلي در زير آورده شده است:
• بمب گذاري
• گروگان گيري
• قطع ارتباطات
• قطع برق يا آب
• آتش سوزي
• سيل
• مواد مضر / پرتوهاي راديواكتيو
• نقص سيستم گرمايشي
• قطع گازهاي درماني

موقعيت وقوع حوادث غيرمترقبه بيمارستاني را مي‌توان براساس شدت و ميزان تاثير بر بيمارستان نيز تقسيم بندي كرد. بر اين اساس پنج موقعيت قابل تصور است كه عبارتند از:
1. حوادث غيرمترقبه داخلي: مانند آتش سوزي، انفجار، نشت يا آزاد شدن مواد مضر
2. حوادث غيرمترقبه خارجي جزئي: تعداد محدودي مصدوم ايجاد مي‌كند.
3. حوادث غيرمترقبه خارجي عمده: تعداد زيادي مصدوم ايجاد مي‌كند.
4. تهديدات ناشي از حوادث غيرمترقبه متوجه بيمارستان يا جامعه مي‌باشد: مانند آتش سوزي در نزديكي بيمارستان و طوفان، سيل يا انفجار قريب الوقوع.
5. حوادث غيرمترقبه اي كه در منطقه اي ديگر رخ مي‌دهد.

مراحل اجرايي برنامه حوادث غير مترقبه
برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني شامل مراحل زير مي‌باشد.
1. مرحله تهيه برنامه (Preparation phase) : اين مرحله شامل ايجاد و پياده كردن برنامه مي‌باشد و مهم ترين مباحث مطرح در آن عبارتند از :
o. مرحله آمادگي (Prepration phase)
o. مرحله اعلام خطر (Alert Phase)
o. مرحله پاسخ اورژانس (Emergency Response Phase)
o. مرحله توقف برنامه (Termination Phase) و ارزيابي بعد از حادثه
مرحله آمادگي (Prepration Phase)
اين مرحله شامل فراهم نمودن مقدمات لازم براي اجراي برنامه حوادث غيرمترقبه مي‌باشد و مهمترين مباحث مطرح در آن عبارتند از :

ايجاد كميته حوادث غيرمترقبه بيمارستاني:
هر بيمارستان بايد كميته حوادث غيرمترقبه را با هدف تهيه، توزيع، پيگيري و به روز كردن برنامه حوادث غيرمترقبه تشكيل دهد. اين كميته همچنين مسئوليت آموزش پرسنل و هماهنگي با ديگر سازمان‌هاي دخيل در بخش سلامت را بر عهده دارد . هر چند تركيب ثابتي براي اعضاي كميته حوادث غيرمترقبه بيمارستان وجود ندارد ولي پيشنهاد مي‌شود مسئولين زير و يا نمايندگان آنها در تركيب اين كميته حضور داشته باشند:
1. رياست بيمارستان و قائم مقام او
2. مسئول امنيت / آتش سوزي بيمارستان
3. نمايندگان بخش اورژانس (شامل پزشكان و پرستاران)
4. سوپروايزر بيمارستان
5. نماينده پرستاران ارشد بيمارستان
6. مدير بيمارستان
7. نماينده خدمه بيمارستان (شامل بيماربر/تداركات/نظافت)
8. نماينده پاتولوژي (شامل مسئول بانك خون)
9. مسئول داروي بيمارستان
10. نماينده خدمات آمبولانس
11. رابط مطبوعات بيمارستان
12. نمايندگان ديگر بخش‌هاي بيمارستان به ويژه اگر بخش‌هاي مزبور نقش موثري در مقابله با حوادث غيرمترقبه داشته باشند (بخش جراحي، جراحي اعصاب، ارتوپدي، داخلي،‌زنان)
13. نماينده بخش مددكاري اجتماعي
14. نماينده خدمات سلامت روان بيمارستان
جلسات كميته حوادث غيرمترقبه بيمارستاني بايد به صورت ماهيانه يا با فواصل كمتر برگزار شود. مباحث مطروحه در جلسه بايد مكتوب شده و اهم آنها به اطلاع تمام پرسنل بيمارستان برسد. اين كميته بايد مصوبات خود را در قالب پيشنهادات معين به كميته اجرايي بيمارستان ارائه نموده و پياده شدن آنها را پيگيري نمايد.
برقراري ارتباط با ديگر موسسات فعال در بخش سلامت و همكاري و هماهنگي با آنها از وظايف اين كميته است. بيمارستان بايد از ظرفيت عملكرد ديگر بيمارستان‌ها و موسسات از جمله پليس، آتش نشاني، EMS و موسسات داوطلب مطلع باشد. برنامه بيمارستاني حوادث غيرمترقبه بايد بتواند در هماهنگي با ديگر موسسات پاسخ بيمارستان را هدايت نمايد.
تعيين زنجيره مسئوليت حوادث غيرمترقبه
فردي كه مسئوليت اعلام خطر و اجراي برنامه حوادث غيرمترقبه را بر عهده دارد بايد از قبل مشخص گردد. اين فرد كه به عنوان فرمانده حادثه (Incident Commander) انتخاب مي‌گردد داراي مسئوليت مشخص مي‌باشد و از بين با سابقه ترين و مجرب ترين افراد موظف در بيمارستان برگزيده مي‌شود. اين فرد به طور مستقيم در فرآيندهاي اجرايي و درماني بيمارستان دخالت ندارد تا بتواند فرماندهي و هماهنگي تمامي‌واحدهاي بيمارستان را انجام دهد. اين فرد وظيفه تقسيم مسئوليت‌ها را در مركز فرماندهي حوادث بيمارستان را انجام دهد. اين فرد وظيفه تقسيم مسئوليت‌ها را در مركز فرماندهي حوادث بيمارستان بر عهده دارد.  همانطور كه بعداً اشاره خواهد شد وظيفه اعلام خطر و هشدار به پرسنل و اعلام اتمام پاسخ بيمارستان نيز بر عهده اين فرد مي‌باشد. در مواردي كه فرد يا افرادي از پيش تعيين شده در دسترس نباشند افراد زير به ترتيب مسئوليت فرماندهي پاسخ بيمارستان را بر عهده مي‌گيرند. (اين مسئوليت‌ها برحسب موقعيت و نوع بيمارستان قابل تغيير هستند و توسط كيمته حوادث غيرمترقبه بيمارستاني تعيين مي‌شوند) رئيس بيمارستان
• مدير بيمارستان
• مترون بيمارستان
• سوپروايزر مسئول در هنگام وقوع حادثه
• رياست اورژانس بيمارستان

تعيين مركز عمليات اضطراري
(Incident Command Center) يا (Emergency Operation Center)
مسئولين حوادث غيرمترقبه بيمارستان در مركز عمليات اضطراري بيمارستان گرد هم مي‌آيند. اين مركز محلي از پيش تعيين شده در محل امني از بيمارستان مي‌باشد كه حداكثر امكانات ارتباطي با ديگر بخش‌هاي بيمارستان و واحدهاي خارج از آن را دارد. مركز عمليات اضطراري بيمارستان به طور خاص بايد با مسئولين بخش پذيرش بيماران، بخش اورژانس، بخش‌هاي داخلي و جراحي، آزمايشگاه‌ها، داروخانه، بانك خون، مدارك پزشكي، امنيت (حراست)، خدمات عمومي‌بيمارستان در ارتباط باشد. در ضمن اين مركز بايد با ديگر بيمارستان‌هاي منطقه و نيز كميته محلي دفاع شهري ارتباط داشته و هماهنگي‌هاي لازم را صورت دهد.

تعيين علايم و نشانه‌ها (signs):
بيمارستان بايد دياگرام‌هاي مربوط به ساختمان و علايم خروجي‌هاي اضطراري براي جابجايي بيماران را به طور واضح تهيه و در محل‌هاي مناسب نصب نمايد. علايم ترافيكي براي ماشين‌ها و آمبولانس‌ها نيز بايد در محل‌هاي قابل رويت نصب شوند.
فراهم كردن ذخاير دارويي و تجهيزات پزشكي:
تمام بيمارستانها بايد ذخيره اي از داروهاي ضروري (Essential Drugs) و تجهيزات پزشكي مورد نياز براي حوادث غيرمترقبه گسترده را تهيه نمايند. اين ذخاير بايد بصورت دوره اي بازبيني شده و در صورت اتمام تاريخ مصرف داروها جايگزين شوند. اين ذخاير بايد شامل خون كامل (Whole Blood) و ابزار مورد نياز براي جراحي عمومي، سوختگي‌ها و جراحيهاي ارتوپدي باشد.

برقراري ارتباط داخلي و خارجي:
ارتباطات نقش حياتي در جريان حوادث غير مترقبه دارند و بيمارستان بايد سيستم‌هاي جايگزين ارتباطي را در اختيار داشته باشد تا در صورت بروز مشكل بتواند از آنها استفاده نمايد. سيستم ارتباطي داخلي بين بخشهاي مختلف بيمارستان بايد برقرار شود. بلندگوها، خطوط تلفن داخلي (بي سيم راديويي دوسويه) از ديگر ابزارهاي ارتباطي جايگزين محسوب مي‌شوند. در ضمن وسايل ارتباطي براي فراخواني پرسنلي كه در حال انجام وظيفه نيستند نيز بايد مدنظر قرار گيرد. در اين مورد مي‌توان برنامه از پيش تعيين شده اي را اجرا نمود تا هر فرد پس از اطلاع از بروز حادثه دو يا سه نفر از همكاران نزديك به خود را آگاه نمايد.
فراهم كردن منابع جايگزين براي آب، برق و سوخت:
هر چند چنين منابعي بايد به هنگام ساخت بيمارستان در نظر گرفته شده باشند ولي تجربه نشان مي‌دهد كه برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستان بايد براي فراهم كردن اين منابع جايگزين در جريان حوادث غيرمترقبه اقدامي‌جدي انجام دهد.

نقل و انتقال (Transportation):
هر بيمارستان بايد فهرست كاملي از تعداد آمبولانسها،‌ واحدهاي سيار و ديگر وسايل نقليه در خدمت خود را كه قادر به ارائه خدمات مؤثر هستند بصورت دوره اي تهيه نمايند چرا كه اين مسئله بر ظرفيت پاسخ دهي بيمارستان تأثير مستقيم دارد. برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستان بايد به طور واضح اولويت استفاده از اين وسايل نقليه، تخصيص سوخت به آنها و افراد مسئول در قبال هر يك را مشخص نمايد. از وسايلي كه براي جابجايي بيماران مورد استفاده قرار مي‌گيرند مانند برانكارد، صندلي چرخدار، بايد فهرست تهيه شود و محل نگهداري و انبار شدن آنها دقيقاً‌ معلوم گردد.
تهيه و توزيع كتابچه‌ها و دستورالعمل‌هاي اجرايي
نيروهاي اجرايي برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني و روساي بخشهاي بيمارستان بايد كتابچه‌هاي خاصي براي هر بخش و مسائل ويژه آن در جريان پاسخ به حوادث غيرمترقبه داشته باشند. اين كتابچه‌ها بايد حاوي دستورالعمل‌هاي واضح و قابل اجرا براي تعيين افراد مسئول، سلسله مراتي فرماندهي، جانشين‌هاي مسئولين و ارتباط با ديگر بخشها باشند. اين دستورالعمل‌ها مي‌تواند بصورت كارتهاي معيني در تمام اتاقهاي بيمارستان تعبيه شود و چگونگي فعال نمودن زنگ خطر آتش سوزي، استفاده از وسايل اطفاي حريق و شيوه تخليه بيمارستان را به افراد نشان دهند.

آموزش پرسنل:
هيچ برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني نمي‌تواند مؤثر واقع شود مگر اينكه مشاركت كامل پرسنل را به همراه داشته باشد. آموزش مداوم پرسنل بايد حاوي تمامي‌اجزاي برنامه بويژه نقش و مسئوليتهاي خاص افراد در موقعيت‌هاي اضطراري باشد. برگزاري مانورها حداقل بصورت ساليانه مي‌تواند در ارزيابي و ارتقاء كيفيت برنامه به كميته حوادث غيرمترقبه كمك كند.

مرحله اعلام خطر (Alert Phase)
اين مرحله شامل هشدار (Notification) به پرسنل، آماده شدن براي فعاليتهاي قريب الوقوع، توسعه ظرفيت پاسخ دهي بيمارستان، سازماندهي بخش پذيرش بيماران، اطمينان از نقل و انتقال امن آنها و فراهم آوردن اطلاعات لازم براي پاسخ مناسب مي‌باشد. مهمترين فعاليتهايي كه بايد در اين مرحله مدنظر قرار گيرند عبارتند از:

هشدار حوادث غيرمترقبه:
هشدار در مورد حوادث غيرمترقبه مي‌تواند از طريق منابع متعددي مانند پليس، آتش نشاني، بخش اورژانس، سيستم EMS و يا افراد به بيمارستان برسد. كاربر يا فرد دريافت كننده هشدار بايد اطلاعات زير را در اين رابطه تقاضا نمايد:
1) نام و سازمان متبوع فرد هشدار دهنده
2) شماره تلفن تماس فرد يا سازمان مربوطه
3) تشريح موقعيت حادثه غيرمترقبه (طبيعت Nature)، شدت (Magnitude)، محل (Location) و زمان (time) حادثه
4) برآوردي از تعداد بيماران (در صورت امكان تعداد بيماران ترياژ شده با برچسب‌هاي قرمز، زرد، سبز، تعداد سوختگي‌ها، تعداد بيماران دچار آلودگي با مواد مضر)
5) برآورد زماني تا شروع انتقال بيماران از محل حادثه
6) برآورد زماني براي رسيدن مجروحين به بيمارستان
واحد تلفن مركزي (switchboard) بايد هشدار دريافت شده را سريعاً به مهمترين فرد مسئول در بيمارستان منتقل نمايد. سپس وي اقدام مقتضي را در جهت فعال شدن مركز عمليات اضطراري انجام مي‌دهد.

ارزيابي شدت حادثه غيرمترقبه (Assessment of Disaster Serverity)
يكي از اولين وظايف بالاترين مسئول فرماندهي حوادث غيرمترقبه بيمارستان پيش از فعال شدن برنامه كه مرحله بعدي پاسخ بيمارستان مي‌باشد تصميم گيري سريع در مورد شدت حادثه براساس داده‌هاي اوليه مي‌باشد. در اين مرحله تصميم گيري بايد به سرعت و بر پايه اطلاعات اندك انجام گيرد. بدين ترتيب مشخص مي‌شود كه برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني بايد تا چد حد فعال شود و امكانات و پرسنل تا چه ميزان فراهم گردند. عواملي كه مي‌تواند فرد مسئول را در اين تصميم گيري ياري نمايد عبارتند از :
1) برآوردي از تعداد بيماران
2) برآوردي از شدت جراحت و بيماري آنها
3) وضعيت كنوني فعاليت دپارتمان اورژانس
4) وضعيت كنوني پرسنل (تعداد و تركيب) دپارتمان اورژانس
5) سرشماري تعداد بيماران و پرسنل بيمارستان
6) وضعيت كنوني پرسنل ICU و اتاق عمل
7) نياز بيماران حادثه ديده به خدمات تخصصي مانند آلودگي با مواد مضر، مواجه با پرتوهاي راديواكتيو
8) شرايط ويژه بيمارستان مانند بيمارستان تخليه شده
حوادث غيرمترقبه مختلف سطوح آمادگي و پاسخ متفاوت بيمارستان را مي‌طلبند. بر پايه ارزيابي فوق سطح فعال شدن برنامه (Levels of Plan Activation) توسط مسئول فرماندهي بيمارستان تعيين مي‌گردد. وي مي‌تواند پس از فعال شدن مركز عمليات اضطراري بيمارستان يا دريافت اطلاعات بيشتر و دقيق تر به اصلاح تصميم خود مبادرت نمايد. اين سطوح عبارتند از :
• وضعيت هشدار: در اين مرحله به علت در دست نبودن اطلاعات كافي تعيين دقيق سطح فعال شدن برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستان غيرممكن است ولي تأثير آن بر بخش اورژانس يا ديگر بخشهاي بيمارستان قابل پيش بيني است. اقدامات مقتضي در اين مرحله برقراري ارتباط مداوم با مراكز خارج از بيمارستان و آمادگي بالقوه براي پاسخ بعدي است. در اين وضعيت مسئول فرماندهي حادثه بيمارستان به ارزيابي و پايش مستمر موقعيت پرداخته و در صورت نياز با واحدهاي تخصصي بيمارستان مشورت مي‌نمايد.

• سطح 1-پياده شدن (Implementation) برنامه آمادگي اضطراري بخش اورژانس: در صورتيكه منابع موجود در بخش اورژانس براي براي رسيدگي به تعداد قربانيان كافي باشد و بخشهاي حمايت قادر به پاسخ مناسب بدون عارضه مهمي‌باشند، بيمارستان مي‌تواند برنامه آمادگي اضطراري را صرفاً در بخش اورژانس پياده نمايد.

• سطح2-پياده شدن مختصر (partial) برنامه آمادگي اضطراري بيمارستاني: در صورتيكه منابع موجود در بخش اورژانس بيمارستان بيمارستان براي رسيدگي به تعداد قربانيان كافي نباشد ولي منابع اضافي اندكي مورد نياز باشد مي‌توان برنامه آمادگي اضطراري بيمارستان را بطور مختصر پياده نمود. اينكه اين برنامه تا چد پياده شود به تصميم گيري اعضاي مركز عمليات اضطراري بيمارستان بستگي دارد.

• سطح3-پياده كامل (Total) برنامه آمادگي اضطراري بيمارستاني: در اين وضعيت براي رسيدگي به تعداد زياد قربانيان به تمامي‌منابع موجود در بخش اورژانس و بخش اعظمي‌از منابع حمايتي نياز است.

عمليات واحد تلفن مركزي بيمارستان:
واحد تلفن مركزي بيمارستان بلافاصله پس از انتقال هشدار حوادث غيرمترقبه بايد برنامه ارتباطات داخلي و خارجي بيمارستان را اجرا نمايد. خطوط تلفن بايد براي تماسهاي اضطراري آزاد باشند و تماس‌هاي خارج از بيمارستان در اختيار اين مركز قرار مي‌گيرد. براي ارتقاء خدمات ارتباطي توصيه مي‌شود تماسهاي تلفني براساس اولويت به سه دسته زير تقسيم شوند:
1) تماسهايي كه در ارتباط با حادثه غيرمترقبه مي‌باشند.
2) تماسهايي كه از طرف مطبوعات براي دريافت اطلاعات انجام مي‌شود.
3) تماسهايي كه از طرف بستگان بيماران انجام مي‌گيرد.

سازماندهي فضاي پذيرش بيماران: (Incoming Patient Area)
فرد مسئول ترياژ (جراح) بايد فضاي پذيرش بيماران را براساس طبيعت حادثه غيرمترقبه و برآورد تعداد قربانياني كه به مداوا نياز خواهند داشت سازماندهي نمايد. يك يا چند محل فيزيكي بايد براي دريافت بيماران مد نظر قرار گيرد. اقداماتي مانند ترخيص انتخابي بيماران بستري، به تعويق انداختن اعال جراحي الكتيو و قطع ويزيت سرپايي بيماران بايد براي توسعه ظرفيت پذيرش بيمارستان مدنظر قرار گيرد. در اين بخش بيماران پس از انجام ترياژ برحسب نياز به درمان، بستري شدن، ترخيص و يا ارجاع به واحدهاي ديگر انتقال مي‌يابند.

مشخص نمودن پرسنل:
تمامي‌پرسنلي كه در فضاي پذيرش بيماران و نيز در بخشهاي كليدي بيمارستان مشغول به فعاليت هستند بايد براي سازماندهيو همچنين حفظ امنيت از يونيفرم‌ها و يا علايم متحدالشكلي استفاده كنند. اعضاي كميته حوادث غيرمترقبه بيمارستان، جراح مسئول ترياژ و پرسنل كليدي حتماً بايد از بازوبند يا آرم مشخص استفاده كنند.
تخصيص منابع به فضاي پذيرش بيماران:
توزيع و سازماندهي منابع مناسب در فضاي محل پذيرش بيماران براي پاسخ مؤثر اين واحد لازم است. پرسنل بايد در تيمهايي متشكل از يك جراح، يك پزشك داخلي، يك پرستار و دو نفر بهيار سازماندهي شوند. تركيب اين تيمها به پرسنل موجود و در دسترس بيمارستان بستگي دارد و قابل تغيير است.

آماده سازي لوازم و تجهيزات پزشكي:
لوازم پزشكي و تجهيزات پايه بايد در جعبه اي با برچسب مشخص قرار گيرند تا انتقال آنها را به فضاي پذيرش بيمارستان تسهيل نمايد. محتويات اين جعبه‌ها مي‌تواند شامل تجهيزات اوليه تنفسي و كپسولهاي اكسيژن، وسايل پانسمان و مايعات ضد عفوني كننده، داروهاي اورژانس، وسايل اوليه جراحي، مايعات داخل وريدي، وسايل گچ گيري و آتل گذاري، فرم‌ها، برچسبهاي ترياژ، كارتهاي تشخيص هويت و تجهيزات اداري ديگر باشد. فضاي پذيرش بيماران بايد طوري طراحي شود كه امكان استفاده از دستگاه عكسبرداري سيار اشعه X و وسايل جراحي و بيهوشي را فراهم نمايد. در مركز فضاي پذيرش بيماران بايد محلي براي قرارگيري برانكاردها و صندليهاي چرخ دار در نظر گرفته شود.

آماده سازي بخش جراحي:
در جريان مرحله هشدار حوادث غيرمترقبه اتاق عمل جراحي بيمارستان بايد آمادگيهاي لازم را فراهم نمايد. تمامي‌اعمال جراحي غيراورژانس بايد كنسل شوند و اتاق ريكاوري بايد به سرعت آماده شوند. بخش جراحي بايد پرسنل ذخيره خود را به نحوي سازماندهي كند كه امكان فعاليت 24 ساعته را داشته باشد. رياست بخش جراحي بايد از وجود تعداد كافي گانها و پوششهاي اتاق عمل و وسايل استريل جراحي براي اعمال جراحي مورد نياز اطمينان يابد.

آماده سازي بخش اورژانس:
معمولاً رياست بخش اورژانس فرد مسئول ترياژ و سازماندهي فضاي پذيرش بيماران است. پرسنل بخش اورژانس با سازماندهي در تيمهاي اضطراري به انجام ترياژ و خدمات اورژانس مي‌پردازند. در جريان مرحله اعلام خطر بخش اورژانس فعاليت عادي خود را متوقف نموده، اولويت درمان بيماران پذيرش شده قبلي را تعيين كرده، اتاق انتظار بخش را تخليه مي‌نمايد و پرسنل بخش جعبه‌هاي حاوي تجهيزات و لوازم پزشكي را به فضاي پذيرش بيماران منتقل مي‌كنند. پس از هشدار حوادث غيرمترقبه رياست بخش اورژانس بايد تماس و هماهنگي نزديك با ديگر بخش‌هاي بيمارستان بويژه مركز عمليات اضطراري، بخش جراحي و بخش امنيت (حراست) داشته باشد.

آماده سازي ديگر بخشها و خدمات بيمارستان:
بخشهاي داخلي، اطفال، زنان، مامايي و ديگر تخصصها بايد فعاليتهاي عادي خود را ادامه دهند مگر اينكه شدت حادثه غيرمترقبه به حدي باشد كه پياده شدن كامل برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستان و يا تخليه كل بيمارستان توسط مركز عمليات اضطراري اعلام گردد. در چنين وضعيتي جز حداقل پرسنلي كه براي ادامه كار بخشها مورد نياز است بقيه نيروها بايد تحت فرماندهي مركز عمليات اضطراري به اجرا شدن برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستان بپردازند.

آماده سازي سيستم پرستاري بيمارستان:
پرستاران و بهياران نه تنها نقش مهمي‌را در رابطه مستقيم با بيماران ايفا مي‌كنند بلكه به علت آشنايي بيشتر با خدمات ارائه شده، گردش كار بخشها و محل قرارگيري تجهيزات و منابع مي‌توانند در پياده شدن برنامه حوادث غيرمترقبه بسيار مؤثر باشند. پرستاران بايد در زمينه اجزا و فرايندهاي برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستان و مراقبت از بيماران آسيب ديده در جريان حوادث غيرمترقبه آموزشهاي خاص ديده باشند.

آماده سازي بخشهاي پاراكلينيك:
داروخانه، آزمايشگاه، بانك خون و راديولوژي بايد فعاليت عادي خود را متوقف نموده و مواد و تجهيزات لازم جهت فعاليت 24 ساعته را فراهم نمايند. داروخانه بايد امكان پشتيباني دارويي و تجهيزاتي خدمات اورژانس بيمارستان را در جريان حادثه غيرمترقبه با استفاده از ذخاير بيمارستان فراهم نمايد و فهرست اقلام توزيع شده را نگهداري كند. آزمايشگاه فقط بايد آ‍زمايشات بسيار اورژانس را انجام دهد. نقش اصلي آ‍زمايشگاه در جريان حادثه غيرمترقبه تعيين گروه خوني و RH و آماده كردن واحدهاي خون براي تزريق مي‌باشد. رياست بخش راديولوژي بايد از حضور تعداد پرسنل و تكنسين‌هاي كافي جهت انجام خدمات ثابت و سيار تصويربرداري و تعداد كافي فيلم و مواد ظاهر كننده اطمينان يابد.

آماده سازي بخشهاي اداري:
نقشهاي اصلي بخش اداري بيمارستان در جريان حوادث غيرمترقبه عبارتند از حمايت از بخشهاي پاراكلينيك، اطمينان از حضور افراد در پست‌هاي مسئوليتي، تسهيل مسائل مالي و اقتصادي و فراهم كردن امكانات رفاهي و تغذيه‌اي. هماهنگي در زمينه مسائل مرتبط با بيمه و ديگر هزينه‌هاي بيماران بايد توسط اين واحد تسهيل شود.

آمادگي واحد امنيت (حراست) بيمارستان:
نقش واحد حراست بيمارستان در جريان حادثه غيرمترقبه نه تنها حفظ امنيت داخل و اطراف بيمارستان است بلكه مسئوليت كنترل ترافيك منتهي به بيمارستان جهت دسترسي مناسب آمبولانسهاي حاوي مجروحين به فضاي پذيرش بيماران نيز بر عهده اين واحد است. حفاظت از تأسيسات حياتي بيمارستان و سيستم‌هاي ارتباطي آن نيز بر عهده اين واحد است. حفاظت از تأسيسات حياتي بيمارستان و سيستم‌هاي ارتباطي آن نيز بر عهده واحد حراست مي‌باشد. اين واحد ارتباط نزديكي با مركز عمليات اضطراري و بخش اورژانس بيمارستان دارد. در صورت ناكافي بودن پرسنل اين واحد بايد براي انجام مسئوليت خود از پليس درخواست كمك نمايد.

آمادگي واحد ارتباط مردمي‌و ارتباط با مطبوعات:
تقاضاي متعدد مردم، بستگان قربانيان و نمايندگان مطبوعات براي دريافت اطلاعات گاهاً فعاليت بيمارستان را دچار اختلال مي‌كند. براي ساماندهي امر اطلاع رساني برنامه حوادث غيرمترقبه بايد دو اتاق مجزا را يكي براي مردم و بستگان قربانيان و يكي را براي نمايندگان مطبوعات در نظر بگيريد. اتاق اطلاع رساني به مطبوعات حتماً بايد از بخش درماني بيمارستاني فاصله داشته باشد. واحد ارتباطات مردمي‌مي‌تواند اطلاعات را از طريق بولتن‌هاي ساده اي تهيه و توزيع نمايد.

آمادگي خدمات عمومي‌بيمارستان
بخشهاي نگهداري (Maintenance)، لاندري،‌ استريليزاسيون، آشپزخانه و ديگر خدمات بايد خود را براي پاسخ دهي به نيازهاي ايجاد شده در جريان حادثه غيرمترقبه آماده كنند. عدم ايجاد آمادگي و هماهنگي اين واحدها ممكن است كارايي كلي بيمارستان را كاهش دهد. هماهنگي لازم جهت حضور پرسنل ذخيره براي ارائه مستمر اين خدمات بايد صورت گيرد.

مرحله پاسخ اورژانس (Emergency Response Phase)
فعال شدن برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني براساس شدت حادثه غيرمترقبه در اين مرحله اتفاق مي‌افتد. در واقع در اين مرحله با استفاده از آمادگي‌هاي ايجاد شده در مرحله اعلام خطر برنامه حوادث غيرمترقبه فعال و پاسخ بيمارستان را هدايت مي‌كند. همانطور كه اشاره شده شيوه پاسخ بيمارستان به سطح فعال شدن برنامه بستگي دارد. براي مثال در حوادث غيرمترقبه سطح 1 تغييرات عمده در پرسنل بيمارستان رخ نمي‌دهد حال آنكه در حوادث سطح 3 چينش و فعاليتهاي آنها بطور كلي تغيير مي‌يابد. مسائل مهمي‌كه در اين مرحله پيش روي مجريان برنامه قرار دارد عبارتند از:

ترياژ در بدو ورود بيماران به بيمارستان:      
بيماران ممكن است توسط آمبولانس، وسايل نقليه شخصي و يا با پاي خود به بيمارستان مراجعه نمايند. و يا ممكن است قبلاً در محل حادثه ترياژ شده و با برچسب‌هاي معين به بيمارستان انتقال يابند. در تمام اين موارد تيمهاي ترياژ بيمارستان كه بيماران را در بدو ورود به فضاي پذيرش بيمارستان دريافت مي‌كنند بايد سريعاً وضعيت بيمار را مورد ارزيابي مجدد قرار داده و در صورت نياز برچسب‌هاي ترياژ آنها را تغيير دهند. ترياژ در بدو ورود به بيمارستان حتي الامكان بايد توسط يك جراح يا فرد آموزش ديده انجام گيرد. فضاي پذيرش بيماران بايد تنها مجراي ورود بيمار به بيمارستان باشد.

تشخيص هويت و ثبت اطلاعات
برنامه حوادث غيرمترقبه بايد مكانيسمي‌را جهت تشخيص هويت و ثبت دقيق اطلاعات بيماران در شرايط اضطراري تعيين نمايد چرا كه ازدحام بيش از اندازه بيماران در چنين وضعيتي ممكن است باعث سهل انگاري يا نقص در ثبت و نگهداري اطلاعات مربوط به بيماران شود. فرمهاي ثبت اطلاعات، كارتهاي تشخيص هويت و كارتهاي ترياژ بايد تهيه و در دسترس باشد. اين فرمها كه براي مستندسازي سابقه باليني و درمانهاي دريافتي بيمار مورد استفاده قرار مي‌گيرند بايد جهت جمع آوري ضروري ترين اطلاعات طراحي شده باشد. كارتهاي ترياژ از هر سيستمي‌كه تبعيت نمايند بايد براي پرسنل بيمارستان مفهوم و شناخته شده باشند.

فضاهاي درماني بيمارستان:
بيمارستان بايد فضاهاي بستري و درمان بيماران را براساس اولويت درماني آنها از پيش تعيين نمايد. اكثر بيمارستانها جهت تعيين اولويت درماني از همان برچسب‌هاي رنگي ترياژ استفاده مي‌كنند. رنگ قرمز به معني بيماراني كه به توجه فوري نيازمندند، رنگ زرد به معني آنهايي كه آسيب جدي دارند ولي به توجه فوري نياز ندارند، رنگ سبز به معني بيماراني كه مرگ آنها مسجل شده است. علاوه بر سيستم اولويت بندي رنگي بايد فضاهايي كه براي هر دسته از بيماران مشخص شده است بايد با نوارهاي رنگي مشخص شود تا گردش بيماران بين بخشهاي درماني،‌ بستري و اتاق عمل را تسهيل نمايد. ارائه خدمات بيماران در هر يك از اين بخشها بايد در حداقل زمان ممكن انجام گيرد.

سيستم ارجاع بيمارن:
با وجود اينكه بيمارستان بايد تمام تلاش خود را براي توسعه ظرفيت درماني و پذيرش قربانيان حادثه غيرمترقبه انجام دهد در بسياري از موارد بيماران به مراقبت‌هاي تخصصي و فوق تخصصي نيازمندند كه امكانات و تخصص لازم براي آنها در بيمارستان موجود نيست. در چنين مواردي ارجاع بيمار به مراكز درماني ديگر بايد مدنظر قرار گيرد. ارتباط نزديك بيمارستانها در جريان حوادث غيرمترقبه و شبكه قوي نقل و انتقال بيمار مي‌تواند اين امر را تسهيل نمايد.

نگهداري و تشخيص اجساد:
بخش پاتولوژي مسئول سازماندهي تشخيص هويت بيمارستان مي‌باشد. در صورت وجود واحد يا بخش پزشكي قانوني بيمارستان اين واحد راساً اين مسئوليت را بر عهده مي‌گيرد. در صورتيكه سردخانه بيمارستان ظرفيت پذيرش اجساد را نداشته باشد بايد محل موقتي براي نگهداري آنها در نظر گرفاع شود. در صورتيكه امكانات تخصصي و تجهيزات لازم براي تشخيص هويت قربانيان در اختيار نباشد بخش پاتولوژي بيمارستان بايد از بيمارستانهاي تابعه يا پليس درخواست كمك نمايد.

برنامه‌هاي حوادث غيرمترقبه خاص:
برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستان بايد داراي برنامه‌هاي مكمل براي موقعيت‌هاي خاص چون آتش سوزي، پرتوهاي راديواكتيو، مسموميتهاي دسته جمعي، آلودگي با مواد مضر و... باشد.

موحله توقف برنامه و ارزيابي بعد از حادثه غيرمترقبه (Termination Phase)
فرمانده حادثه غيرمترقبه از طرف مركز عمليات اضطراري بيمارستان تمام بخشها و پرسنل را در جريان به اتمام رساندن و توقف اجراي برنامه قرار مي‌دهد. اين امر از طريق واحد تلفن مركزي يا سيستم ارتباط داخلي بيمارستان انجام مي‌گيرد. پس از توقف برنامه فعاليت بيمارستان بايد به حالت عادي بازگردد. تمامي‌مسؤلين و رؤساي بخشهاي بيمارستان بايد گزارشي از جنبه‌هاي مثبت و منفي فعاليت خود را به كميته حوادث غيرمترقبه بيمارستان ارائه دهند. در نهايت اين كميته بايد جليه اي را با حضور افراد مسئول جهت نقد و بررسي پاسخ كلي بيمارستان تشكيل دهد. اين جلسه بايد شيوه‌هاي تصحيح و ارتقاء برنامه را مدنظر قرار دهد.

توجه:
ازآنجاييكه اين پروتكل در تعيين چارت سازماني، شرح وظايف و زنجيره فرماندهي حوادث غيرمترقبه سامانه فرماندهي حوادث اضطراري بيمارستاني (HEICS) را مبناي كار قرار داده است كه در بخش دوم پروتكل مفصلاً به آن پرداخته شده است. در اين بخش تأكيد بيشتر بر روي اجزاي برنامه حوادث غيرمترقبه بيمارستاني و توصيف كيفي فعاليتها بوده است. اميد است با تلفيق اين دو بخش در آينده بيمارستانهاي كشور از برنامه اي مدون و كارآمد در مواجهه با حوادث غيرمترقبه برخوردار باشند.

طراحي بخش اورژانس و استانداردهاي آن
يكي از عوامل اصلي اجراي مطالعات كنترل كيفيت، ايجاد استانداردهايي است كه مورد توافق صاحب نظران و مسئولان قرار گرفته باشد. تعيين استانداردها كاري است بسيار دقيق و ظريف كه پشتوانه آن معلومات و ذخاير علمي‌و تجربي است. استانداردها بايد ضمن روشني و دقت انعطاف پذيري لازم برخوردار و نوآوري داشته باشند. استانداردها وقتي مي‌توانند وارد ميدان شوند كه تأثير مستقيم بر كيفيت مراقبت از بيمار داشته باشند.

منابع تدوين استانداردها
در تعيين استانداردهاي عرصه سلامت از عوامل و موارد زير بهره گيري مي‌شود:
- منابع علمي‌در دسترس
- آموزش پزشكي و پيراپزشكي
- پوهشهاي انجام شده
- نظرخواهي از بيماران و جامعه
- قوانين و مقررات جاري كشور
- نظرخواهي از كارشناسان و كاركنان
- قوانين و مقررات بهداشتي
- داده‌ها و اطلاعاتي كه در جريان نظارت و يا ارزشيابي به دست آمده اند.
- نيازسنجي در جامعه تحت پوشش (بيماريهاي شايع، ميزان بيماردهي فوريتها، درخواستهاي مردمي‌و...)
- اطلاعات به دست آمده از شكايات، پيشنهادات و انتقادات دريافت كنندگان خدمات بهداشت و درمان
- بررسي موقعيتهاي جغرافيايي فرهنگي، سياسي و اجتماعي جامعه تحت پوشش

ويژگي استانداردها
استانداردها در كشورهاي مختلف به لحاظ كاربرد و تجربيات علمي‌با يكديگر تفاوت دارند ولي همه آنها به طور كلي داراي ويژگيهاي اصلي زير هستند:
1- در بر گيرنده فرآيندها و محتواي مراقبت و يا استانداردهاي حرفه‌اي براي فعاليتهاي پزشكي و پرستاري هستند.
2- در بر گيرنده استانداردهاي مربوط به اقدامات پاراكلينيك هستند.
3- دربرگيرنده استانداردهاي مرتبط با مسائل اداري (فضاها، تجهيزات و...) مي‌باشند.

طراحي اورژانس بيمارستاني و استاندارد فضاي فيزيكي
بخش اورژانس بيمارستان يكي از بخشهاي مهم و اصلي محسوب مي‌گردد به گونه‌اي كه فعاليت و عملكرد آن به طور قابل ملاحظه اي بر فعاليت ساير قسمتهاي بيمارستان تأثيرگذار است. اين بخش موظف است تمامي‌بيماراني را كه با هر نوع بيماري و به هر سبك به آن مراجعه مي‌كنند پذيرش كرده و اقدامات درماني را براي ايشان انجام دهد، به ويژه بايد آمادگي كامل را جهت پذيرش و كاهش خطر براي بيماراني كه دچار حادثه و يا هر گونه وضعيت حاد و فوري شده اند داشته باشد.

فضاهاي اصلي اورژانس
فضاهاي اصلي بخش اورژانس با توجه به وظايف و عملكرد آن به قسمتهاي زير تقسيم مي‌گردد:
1- اطلاعات و هدايت بيماران 2- پذيرش، غربالگري و يا ترياژ و قسمت انتظار 3-واحد احياء – مراقبت از بيماران حاد كه وضعيت فوري دارند (اتاقهاي تحت نظر) 5- مشاوره و گرفتن شرح حال از بيماراني كه وضعيت حاد ندارند 6- ايستگاه پرستاري 7- فضاهاي اختصاصي ديگر نظير اتاق ويژه (مراقبت از بيماراني كه از نظر تنفسي – قلبي دچار مشكل شده اند)، اتاق گچ،‌ اتاق پانسمان، ايزوله و اتاق مسمومين، اتاق آماده سازي داروها و غيره 8- واحد آموزش شامل اتاقهاي درس و مطالعه 9- بخشهاي پشتيباني شامل انبارها، اتاق البسه كثيف و تميز، حمام، دستشويي، اتاق كاركنان، محل نگهداري ترالي‌ها، قسمت نگهداري تجهيزات و دستگاههاي متحرك 10- اتاق تي و نگهداري وسايل نظافت 11- محل استراحت پرسنل، تريا و آبدارخانه 12-اتاق مربوط به مدير و سوپروايزر بخش 13- اتاقهاي لازم جهت بستري كوتاه مدت بيماران 14- فضاهاي لازم جهت گردش كارها نظير راهروها، درهاي ورود و
خروج قسمتها و غيره

مساحت كلي بخش
عواملي نظير تعداد بيماران مراجعه كننده به بخش اورژانس، طرح‌هاي توسعه بخش، پيش بيني پيشرفت فناوري و تغييرات در نوع بيماريها، ميزان توقف بيماران در اورژانس و تعداد و تركيب نوع پرسنل آن در طراحي و انتخاب مقياس بخش اورژانس مؤثر است. با توجه به بررسيهاي به عمل آمده كل فضاي بخش اورژانس مؤثر است. با توجه به بررسيهاي به عمل آمده كل فضاي بخش اورژانس بايد به ازاي هر هزار نفري كه ساليانه در اين بخش ارائه خدمت مي‌بينند 50 متر مربع و يا به ازاي هر هزار نفر مراجعه كننده به اين بخش (خواه ارائه خدمت شوند يا خير) 145 متر مربع برآورد شود. در صورتي كه احتساب اين دو مقياس اختلاف داشته باشد بايد مقياس بزرگتر جهت طراحي بخش در نظر گرفته شود. حداقل فضاي مورد نياز اين بخش به طوري كه وظايفش در بخشهاي اصلي آن خلاصه شود 700 متر مربع مي‌باشد.

موقعيت مكاني و جغرافيايي
بهترين مكان براي استقرار بخش اورژانس،‌ محدوده جلوي بيمارستان مي‌باشد. محل استقرار بايد به گونه اي باشد كه از هر گونه رفت و آمد و ترافيك بيهوده و متقاطع خودداري گردد و دسترسي به آن از اطراف و راههاي مختلف به سهولت امكان پذير باشد. يكي از موارد مهم در سهولت دسترسي به بخش اورژانس كه بايد به آن توجه خاص داشت مسير ويژه منتهي به اين بخش است كه تردد وسايل نقليه عمومي‌در آن غيرمجاز شناخته شده و تابلوهاي راهنما در آن به حد كافي وجود داشته باشد.
موقعيت بخش اورژانس بايد به گونه اي باشد كه به طور شبانه روز ارتباط مؤثري با بخشهاي ويژه، اتاقهاي عمل، آزمايشگاه، بانك خون، راديولوژي، بخشهاي بستري، داروخانه، بايگاني مدارك پزشكي اورژانس و ديگر بخشهاي سرپايي و قسمت سردخانه جسد برقرار نمايد.

پاركينگ بخش
پاركينگ بخش اورژانس بايد منحصراً به بيماران و كساني كه در انتقال بيماران دخالت دارند و همچنين كاركنان اين بخش به ويژه كادر درماني اختصاص يابد. موقعيت مكاني آن بايد به گونه اي باشد كه در مواقع فوري بتوان ارتباط سريع كاركنان را با داخل بخش فراهم نمود. براي ايجاد نظم و جلوگيري از هرج و مرج بايد فضاي داخلي پاركنيگ را به قسمتهاي مختلف به ترتيب زير تقسيم نمود و هر قسمت را با استفاده از تابلوهاي راهنما مشخص نمود:
- محل پارك آمبولانس‌ها: در اين قسمت بايد تعدادي آمبولانس قرار گيرد كه فقط درموارد اورژانسي استفاده شود. در واقع آمبولانس‌هاي اين قسمت بايد از آمبولانس‌هاي ديگر بخش‌ها مجزا باشد.
- محل پارك وسايل نقليه خصوصي يا تاكسي كه در انتقال بيمار به بخش اورژانس دخالت داشته اند.
- محل پارك اتومبيل پليس و مأموران آتش نشاني
- محل پارك وسايل نقليه متخصصين و كادر تخصصي اورژانس

علائم راهنما
- تابلوي راهنماي ورودي اين بخش بايد در تمامي‌ساعات شبانه روز خوانا و قابل ديدن باشد بهتر است در اين تابلو علاوه بر نوشته از علائم و نشانه‌هاي فوريت‌هاي پزشكي نيز استفاده گردد. خطوط و علائم درج شده در تابلو بايد در صفحه سفيد نوراني و به رنگ قرمز به وضوح مشخص شده باشد.
- آدرس و شماره تلفن‌هاي تماس با بيمارستان و اورژانس به طور خوانا و در معرض ديد نصب گردد.
- همه قسمتهاي داخلي و خارجي بخش اورژانس بايد داراي تابلوهاي راهنما باشد.
- نوع خدمات تخصصي قابل ارائه در اين بخش بايد به وضوح در ابتداي ورودي نصب شده باشد.
- آخرين درجه ارزشيابي بخش اورژانس و بيمارستان در معرض ديد قرار گيرد.

ورودي بخش
درب ورودي بايد به اندازه كافي عريض بوده به نحوي كه دو تخت و يا برانكارد به راحتي و بدون هيچ برخوردي از آن به طور همزمان عبور نمايند. درهايي كه اتوماتيك باز و بسته مي‌شوند مناسب مي‌باشند در غير اينصورت حتماً بايد حالت بادبزني درها رعايت گردد. بايد با در نظر گرفتن سطح شيبدار مناسب،‌ اختلاف سطح آمبولانس با زمين را جبران و با تدوين سقف،‌ ورودي را از عواملي نظير باران، برف، باد و آفتاب و... محافظت كرد. ضروري است كه ورودي جداگانه اي براي بيماراني كه با آمبولانس آورده مي‌شوند با ساير بيماران مراجعه كننده به بخش اورژانس در نظر گرفته شود و فضاي كافي براي حركت و پارك سه آمبولانس در يك زمان پيش بيني گردد.

قسمت ترياژ
بيماراني كه به بخش فوريت‌هاي پزشكي مراجعه مي‌كنند برحسب نوع بيماري و شدت آن به دسته‌هاي مختلفي تقسيم مي‌شوند اين عمل در قسمتي به نام ترياژ (جهت تسريع در ارائه مراقبتهاي فوري و جلوگيري از اتلاف وقت در موارد تهديد كننده) صورت مي‌گيرد. حداقل مساحت مورد نياز اين قسمت 9 متر مربع و بهترين موقعيت مكاني آن بعد از درب ورودي و قبل از پذيرش مي‌باشد. تجهيزات مورد نياز در اين قسمت عبارتند از: تخت معاينه، سيني معاينه، فشارسنج ديواري(نصب شده بر ديوار)، اتوسكوپ، افتالموسكوپ، ترالي حمل بيماران، تلفن و زنگ اخبار، سطل‌ها و جعبه‌هاي دفع مواد زائد و باطله،‌دستشويي و يك عدد توالت فرنگي

پذيرش
بعد از اينكه بيماران در واحد ترياژ دسته بندي شدند، در صورتي كه بيمار قادر به مراجعه به پذيرش باشد به اين بخش هدايت شود تا جهت تشكيل پرونده و يا اخذ سوابق قبلي ايشان اقدام گردد. اين اتاق با ابعاد 6 * 4/2 متر و يا 1/8 متر مربع به ازاي هر هزار فردي كه ساليانه خدمت دريافت مي‌كنند با تجهيزات لازم (مثل ميز، صندلي،‌لوازم التحرير، تلفن، نمابر، رايانه، دستگاه چاپ و ساير وسايل اداري) جهت ارائه خدمت به دو بيمار به طور همزمان در كنار سالن انتظار قرار مي‌گيرد. بيماران بعد از ترياژ و پذيرش جهت ادامه فعاليت و شروع درمان به يكي از قسمتهاي احياء، مراقبت از بيماران حاد(قسمت بيماران تحت نظر)، اتاق مشاوره و معاينه پزشك، اتاق اخذ شرح حال بيشتر از بيماران (كه در فرهنگ اورژانس ايران از آن به عنوان آدميت نام برده مي‌شود).

اتاق احياء
اين اتاق بايد جهت ارائه خدمات به بيماراني كه دچار اختلال در دستگاههاي تنفسي و قلبي شده اند و زندگي آنها در معرض تهديد است تجهيز گردد. حداقل مساحت مورد نياز براي اتاق احياء 25 تا 35 متر مربع مي‌باشد. در صورتي كه در اين اتاق بيشتر از يك تخت احياء مستقر شود بايد براي هر تخت فضاي متناسب با متراژ فوق منظور گردد.
موقعيت مكاني فضاي احياء بايد به گونه اي باشد كه دسترسي سريع از ورودي بخش اورژانس و ساير قسمتهاي آن فراهم و قدرت چرخش و حركت را بدون ترافيك كاذب براي نيروي مربوطه ايجاد نمايد، در واقع دسترسي ايستگاه پرستاري نيز به اين اتاق بايد به سهولت انجام گيرد.

تجهيزات مورد نياز در اين قسمت عبارتند از:
1- تخت احياء
جدول شماره 1. مشخصات تخت احياء
ارتفاع تخت از روي زمين با احتساب چرخها حدود 60 سانتيمتر محل قرار دادن سيلندر اكسيژن پرتابل در بالاي تخت داشته باشد.
طول تخت 2 متر داراي چهار چرخ قوي، محكم و داراي ترمز باشد تا براي انتقال بيمار به قسمت ديگر نياز به جابه جايي او و استفاده از برانكارد نباشد.
كف تخت محكم باشد (فنري نباشد) دو قسمت زير پا و زير سر بايد قابليت تغيير زاويه، جهت تغيير حالت بيمار براي اقدامات مختلف داشته باشد.
تشك آن كاملاً سفت، قابل شستشو و ضد عفوني كردن باشد. داراي قابليت اتصال به ضمائم اضافي مانند جادستي و... باشد.
نرده بالاي تخت جهت لوله گذاري و آمبوقابل حركت و برداشتن باشد محلي براي قرار دادن كاست راديوگرافي در زير تشك داشته باشد.
يك يا دو عدد پايه سرم در كنار تخت تعبيه شده باشد(به تخت متصل باشد) داراي كنترل و الكتريكي باشد
2- مانيتورينگ با تسهيلات ثبت و چاپ فشار اكسيژن خون، فشار خون و نوار قلب، حرارت سنج، فشار سنج و كنترل و نمايش دي اكسيد كربن
3- وسايل مولد نور جهت روشن نمودن اتاق به هنگام انجام عمليات احياء (معادل 80000 لوكس)
4- كاست‌هاي راديوگرافي (4 كاست براي هر تخت احياء)
5-ساعت كورنومتر دار جهت ثبت زمان احياء
6-خروجيهاي اكسيژن، ساكشن و منبع توليدكننده حرارت
7-ست ضربان ساز قلب (پيس ميكر)
8-دستگاه تنفس مصنوعي پرتابل (ونيلاتور)
9-سيني وسايل تراكتومي
10-سيني وسايل شستشوي معده (لاواژ)
11-سيني وسايل معاينه ريه
12-كانترهاي اداري
13-ست سرم
14-ست خون
15-دستگاه الكتروشوك
16-حداقل دو خط تلفن و يك عدد گوشي بدون تماس با دست
17-زنگ اخبار
18-در صورت وجود سيستم شبكه اي اطلاعات (HIS) در بيمارستان، يك عدد رايانه نيز مورد نياز است.
19-براي ايجاد نظم و سرعت عمليات احياء داروها و وسايل احياء داروها و وسايل احياء در ترالي مخصوصي به نام ترالي احياء با مشخصات ويژه نگهداري مي‌شود.

جدول شماره 4: ليست داروهاي مورد نياز در ترالي احياء (محتويات كشوي اول ترالي)

جدول شماره 2 خصوصيات فيزيكي ترالي احياء

عمق ترالي با در نظر گرفتن سپر اطراف 80 سانتيمتر و پهناي آن 80 الي 120 سانتيمتر باشد داراي دستگيره براي جابه جايي ترالي و نرده محافظ در سه طرف
داراي 4 كسو با ارتفاع به ترتيب 30 سانتيمتر، 15 سانتيمتر و دو كشو با ارتفاع 5/7 سانتيمتر محل نصب صفحه اطلاعات محتويات ترالي
يك قفسه بدون ديواره جانبي با ارتفاع 30 سانتيمتر جهت قرار گرفتن دستگاه شوك و مانيتورينگ داراي محلي جهت استقرار تخته شوك بيمار، نگهدارنده اكسيژن، نصب پايه سرم و سطل زباله

اتاق بيماران تحت نظر
بيماراني كه داراي بيماريهاي جدي و خطرناك هستند كه در صورت عدم رسيدگي به موقع، در معرض خطر جدي بوده و يا احتمال وارد شدن به وضعيت حاد دارند در اين قسمت مراقبت مي‌شوند. حداقل فضاي لازم بين هر تخت و يا بين تخت و پارتيشن 4/2 متر  و براي طول اتاق 3 متر مي‌باشد؛ به طور كلي حداقل فضاي لازم براي هر تخت تقريباً 10 متر مربع است. همه تختها به وسيله پارتيشن از يكديگر مجزا شده و ورودي هر يك در مواقع ارائه مراقبت با پارتيشن و يا پرده متحرك پوشانده مي‌شود. روشنايي اين قسمت بايد به اندازه 30000 لوكس تأمين گردد. ايستگاه پرستاري بايد تسلط كافي بر همه تختهاي اين اتاق داشته و دسترسي مناسبي جهت برقراري ارتباط سريع با اتاق عمل سرپايي، داروخانه و يا استوك دارويي بخش اورژانس داشته باشد. همچنين ارتباط با محل جمع آوري البسه تميز و كثيف و سرويسهاي بهداشتي را فراهم نمايد.

اتاق معاينه و مشاوره بيماران سرپايي
بعد از پذيرش بيماراني كه وضعيت حاد و فوري ندارند و خطر جدي آنها را تهديد نمي‌كند جهت معاينه و تصميم نهايي به اين قسمت هدايت مي‌شوند. حداقل فضاي فيزيكي مورد نياز براي هر يك از اتاق‌هاي معاينه و مشاوره 10 متر مربع مي‌باشد. وسايل و تجهيزات مورد نياز در اين قسمت عبارتند از : تخت معاينه، پاراوان، فشارسنج، ترازوي قدسنج، نگاتوسكوپ، افتالموسكوپ، آبسلانگ، ظرف پنبه، الكل، چكش، رفلكس، پايه سرم، وسايل پانسمان و لوازم التحرير.

اتاق ايزوله
اين اتاق براي ارائه خدمات و مراقبت از بيماران عفوني و يا مشكوك به عفونت طراحي مي‌شود و مجهز به سرويس بهداشتي، رختكن و حمام مجزا با كف و ديوارهاي كاملاً قابل شستشو مي‌باشد. هر بخش اورژانس بايد حداقل داراي دو اتاق ايزوله باشد و يا به ازاي هر 1000 نفري كه ساليانه خدمت دريافت مي‌كنند يك اتاق طراحي شود. فشار داخلي هر اتاق بايد منفي باشد تا محيط بخش را دچار آلودگي ننمايد. تجهيزات مورد نياز در اين اتاق مانند تجهيزات اتاق بيماران تحت نظر است.

اتاق گچ گيري
بيماران دچار شكستگي، ترك خوردگي و يا در رفتگي استخوان و مفاصل، جهت دريافت خدمت با بي حسي موضعي و يا ساير روش‌هاي كاهش درد به اتاق گچ گيري منتقل مي‌شوند. لازم به ذكر است پايش علائم حياتي بيمار در طول اجراي عمليات درماني ضرورت دارد. مساحت مورد نياز اين قسمت به جز انبار نگهداري آتل‌ها، چوب‌هاي زيربغل و... حداقل 16 متر مربع مي‌باشد. تجهيزات مورد نياز اتاق گچ گيري عبارتنداز: كمد يا انبار جهت نگهداري آتل‌ها و...، تگاتوسكوپ، مانيتورينگ، سيستم بسته گاز نيتروس اكسايد، ترالي مخصوص وسايل گچ گيري، سينك و مجراي تخليه مواد زائد، صندلي و تخت مناسب، انواع اتل و چوب زيربغل.

اتاق عمل سرپايي
بيماراني كه نياز به اعمال جراحي سرپايي نظير كشيدن مايع نخاع، توراكوسنتز، نمونه گيري و كشيدن مايع شكمي، تراكتومي، گذاشتن كاتتر مثانه و بخيه و پانسمان دارند به اتاق عمل سرپايي هدايت مي‌شوند. مساحت لازم براي اين اتاق حداقل 16 الي 20 متر مربع مي‌باشد. ميزان نور و روشنايي اتاق عمل سرپايي در افزايش كيفيت عمل جراحي سرپايي از نكات قابل توجه است و چراغ سياليتيك طبق استاندارد بايد نوري به اندازه 80000 لوكس توليد نمايد. تجهيزات مورد نياز در اين اتاق عبارتند از : چراغ سياليتيك، تخت سه شكن، قفسه دارو، نگاتوسكوپ، اكسيژن، مانيتورينگ، دستگاه بيهوشي، اشعه uv، ظروف جمع آوري زباله و...

ايستگاه پرستاري
محل استقرار اين دستگاه جهت كنترل و نظارت دائم بيماران از اهميت خاصي برخوردار است. مراقبت دائم از بيماران حاد ضرورت مجاورت و تسلط كافي ايستگاه پرستاري را براي اين بخش اجتناب ناپذير كرده است. البته ايستگاه بايد به صورتي طراحي شود كه علاوه بر كنترل بيماران تحت نظر (حاد) به ساير قسمت‌ها مانند اتاق احياء و ترياژ نيز احاطه داشته باشد.
براي برقراري امنيت كاري و حفظ اسرار بيماران، ايستگاه پرستاري بايد طوري طراحي شود كه غير از نيروي پرستاري و درماني، افراد ديگري به اين فضا دسترسي نداشته باشند از اين رو شايسته است اين قسمت كه از يك طرف به اتاق بيماران تحت نظر مسلط باشد و از طرف ديگر به ساير قسمت‌هاي بخش اورژانس با پنجره‌هاي كشويي و شيشه‌هاي نشكن محصور گردد. با توجه به بررسي‌هاي به عمل آمده حداقل فضاي مورد نياز براي ايستگاه پرستاري بخش اورژانس 10 متر مربع و يا به ازاي هر هزار نفري كه ساليانه خدمت دريافت مي‌كنند يك متر مربع مي‌باشد. وسايل مورد نياز اين واحد عبارتند از: يك خط تلفن فقط به منظور پذيرش گيري بيماران، يك خط تلفن فقط به منظور برقراري ارتباط با آمبولانس و نيروهاي انتظامي، رايانه، چاپگر، نگاتوسكوپ، قفسه داروهاي مخدر، كاپهاي دارويي بيماران، كليد و جعبه آلارم دستگاه‌ها و گازهاي مركزي (سانترال)- قفسه وسايل مصرفي، ظروف نمونه‌هاي پاتولوژي، تابلوي نمودار بيماران، ميز،‌ صندلي و وسايل تحرير.

اتاق انتظار بيماران
اين اتاق بايد فضاي كافي جهت پذيرش و انتظار بيماران و همراهان ايشان داشته باشد و به راحتي با پذيرش و ترياژ ارتباط برقرار نمايد. صندلي‌هايي كه در اين قسمت مستقر مي‌شود بايد كاملاً راحت بوده وفضاي بين آنها به گونه اي طراحي شود كه اجازه پارك و توقف ويلچر، كالسكه نوزاد و... را فراهم نمايد به نحوي كه مانع عبور و مرور ساير افراد نشود. در اين فضا بايد امكانات رفاهي مانند تلويزيون، مجله، روزنامه، وسايل بازي كودكان و سرگرمي‌آنها فراهم باشد. دسترسي اتاق انتظار بيماران به قسمتهاي ترياژ، پذيرش، تلفن‌هاي عمومي‌و پاركينگ وسايل نقليه از اهميت خاصي برخوردار است. در برخي از بيمارستانها، فضاي انتظار كودكان با تمام امكانات تفريحي و رفاهي آنها از محل انتظار اصلي (كه بايد به ترياژ و پذيرش دسترسي سريع داشته باشد) مجزا شده است، اين كار گردش سريع كارها را بدون ايجاد آلودگي صوتي و ترافيك نامناسب فراهم مي‌آورد. فضاي مورد نياز براي اتاق انتظار بيماران طبق برآوردهاي به عمل آمده 4/4 متر مربع به ازاي هر 1000 نفري كه ساليانه خدمات دريافت مي‌كنند يك عدد صندلي انتظار مورد نياز است.

اتاق سم زدايي
بيماراني كه دچار مسموميت شده اند بايد به سرعت به اين قسمت منتقل شده و سم زدايي شوند. در اين اتاق يك اتاق ايزوله نيز مورد نياز است. زيرا برخي از بيماران مسموم، دچار عفونت قابل انتشار هم هستند كه اقدامات لازم بايد در اتاق ايزوله و با شرايط خاص خود انجام گيرد. ورودي اتاق مسمومين از طرف محل تخليه بيمار توسط آمبولانس مي‌باشد و نيازي به وجود ورودي به اين قسمت از ساير قسمتهاي بخش اورژانس نيست، در واقع بيماراني كه ثابت شده دچار مسموميت حاد شده اند بايد به سرعت و بدون مراجعه به هيچ قسمت ديگري وارد اين اتاق شوند تا اقدامات لازم براي آنها صورت گيرد. از وسايل مورد نياز آن مي‌توان به شيلنگ‌هاي قابل انعطاف، لوله‌هاي حاوي آب و دريچه‌ها و مدخل‌هاي جمع آوري آبهاي آلوده اشاره نمود.

اتاق مراقبت از بيماران روحي و رواني
بيماراني كه از بيماريهاي روحي و رواني رنج مي‌برند به مراقبت‌هاي اورژانسي هم نياز پيدا مي‌كنند از اين رو اين بخش موظف است امكانات لازم جهت پذيرش، كاهش رنج و عذاب و ارائه مراقبت‌هاي اوليه براي اين بيماران را فراهم نمايد. منظور اين نيست كه بيمارستان امكانات كامل را جهت ادامه درمان اينگونه افراد داشته باشد بلكه توانايي آن در ارائه خدمات اوليه و فراهم نمودن شرايط انتقال آنها به مراكز تخصصي مورد نظر مي‌باشد. موقعيت مكاني اين قسمت بايد به نحوي باشد كه اين دسته از بيماران از ورودي مستقل و به طور جداگانه پذيرش شوند و كمترين برخورد را با ساير بيماران داشته باشند. بيماران بايد تحت نظارت دائم و كنترل مستقيم پرستاري و يا تحت كنترل از طريق تلويزيون‌هاي مدار بسته باشند. جهت رعايت ايمني بيماران و كاركنان نبايد هيچ وسيله تيز و قابل پرتاب در محوطه وجود داشته باشد و شايسته است دو خروجي مجزا جهت اين قسمت طراحي تا كاركنان در مواقع مورد نياز از آن جهت گريختن استفاده كنند، در ضمن همه پنجره‌ها بايد از نوع نشكن انتخاب شوند. استفاده از عايق‌هاي صوتي در اتاق‌هاي اين قسمت جهت رعايت حال بيماران ديگر از اهميت خاصي برخوردار است. همچنين استفاده از رنگ آميزي آرامبخش، تزئين اتاق با وسايل نرم، لطيف و طراوت بخش در كمك به مراقبت از اين بيماران بي تأثير نيست. وجود داروهاي آرام بخش وريدي در كنترل و كاهش رنج بيماران مذكور و وجود نيروي محافظ در اين قسمت اجتناب ناپذير است. فضاي اين قسمت در اورژانس بيمارستان‌هاي عمومي‌حداقل 12 متر مربع مي‌باشد.

اتاق ويژه (آي – سي – يو)
بيماران نيازمند به دستگاه تنفس مصنوعي كه جزو بيماران بدحال طبقه بندي مي‌شوند به اين اتاق منتقل مي‌گردند. حداقل فضاي مورد نياز آن 15 تا 20 متر است. در برخي از بيمارستان‌ها كه داراي بخش ويژه بوده و ارتباط مناسبي بين آن و بخش اورژانس برقرار شده است بعد از آن كه وضعيت بيمار در اتاق احياء مناسب شد به آي.سي.يو مركزي منتقل مي‌شود؛ از اين رو در اين بيمارستان‌ها به اين قسمت نياز نيست. در غير اين صورت وجود اتاق ويژه با تجهيزات ونيلاتور، مانيتورينگ، قفسه دارو، اكسيژن، ساكشن و... ضرورت دارد.

اتاق مددكار اجتماعي
نظر به اين كه اغلب بيماران مراجعه كننده به اورژانس وضعيت روحي نامناسب و همراهاني مضطرب دارند حضور يك مددكار با برنامه ريزي‌هاي قلبي و دقيق جهت مقابله با اين موارد ضروري است. از طرف ديگر چون ارائه خدمت به بيماران مراجعه كننده به بخش اورژانس منوط به دريافت وديعه يا پيش پرداخت نيست، مددكار نقش مناسبي را جهت پيگيري اين امر به عهده دارد براي همين منظور وجود يك اتاق حداقل 9 متري با خط تلفن و لوازم التحرير و ميز و صندلي در اين بخش مناسب است.
اتاق مطالعه و تدريس
مساحت اين اتاق بايد به ازاي هر 1000 نفري كه ساليانه خدمات دريافت مي‌كنند 8/0 متر مربع در نظر گرفته شود. موقعيت مكاني آن در مجاورت اتاق كاركنان و دفتر كار آنها منظور مي‌شود. امكانات مشاهده و مطالعه فيلم‌هاي راديولوژي و... تلفن، انبار و قفسه‌هاي كتاب.

كتابخانه
وجود كتابخانه با منابع علمي، مجلات، كتاب، رايانه و... در بخش اورژانس جهت پيشرفت علمي‌نيروي درماني بسيار مؤثر و مفيد مي‌باشد.

اتاق سوپروايزر و مدير
اين اتاق براي مدير بخش اورژانس جهت برنامه ريزي، نظارت و كنترل كيفيت، تنظيم برنامه‌هاي آموزشي و هدايت پرسنل منظور مي‌شود. مساحت مورد نياز آن 4 متر مربع به ازاي هر 1000 نفر خدمت گيرنده در سال مي‌باشد. به عبارت ديگر مي‌توان گفت هر پرسنل در اين قسمت نياز به 9 متر مربع فضا به انضمام تلفن، رايانه، لوازم التحرير و... دارد.

اتاق ملاقات بيماران
در صورتي كه بيماران تمايل به صحبت و مشورت با بستگان خود به دور از حضور ديگران داشته باشند مي‌توانند از اين اتاق استفاده نمايند.

اتاق انتظار وابستگان مضطرب و نگران
با توجه به اينكه در بخش اورژانس امكان فوت بيماران زياد است و بيماراني كه اغلب وضعيت نامناسبي دارند به اين بخش منتقل مي‌شوند بديهي است كه اطرافيان اين بيماران دچار آشفتگي و نگراني گردند، به همين منظور براي جلوگيري از حضور اين افراد در فضاي اصلي بخش و ايجاد آرامش براي آنها، اتاقي طراحي مي‌گردد.
طبق برآوردهاي به عمل آمده به ازاي هر 25000 نفري كه ساليانه خدمات بخش اورژانس را دريافت مي‌كنند 2 اتاق مورد نياز است و در صورتي كه اين امكان وجود نداشته باشد طراحي حداقل يك اتاق از ضروريات است.

فضاهاي پشتيباني
1- انبار تميز؛ با فضاي كافي جهت انبار نمودن وسايل استريل و تميز مورد نياز است. در اين انبار بايد فضايي جهت آماده سازي تراليها و سيني‌هاي وسايل تميز وجود داشته باشد به نحوي كه وسايل به صورت آماده و چيده شده به قسمتهاي مورد نياز انتقال يابد.
2- فضاي كثيف: فضاي كثيف براي همه قسمت‌هاي درماني مورد نياز است، در اين قسمت وسايلي مانند سينگ شستشوي ابزار كثيف و محل خروج آبهاي آلوده، قفسه آويزان كردن لنگچه‌ها و ظروف ادرار بيماران، ماشين شستشوي لگن‌ها، قسمتي جهت استقرار نمونه‌هاي آزمايش ادرار بيمارن و... مورد نياز است.
3- انبار ملزومات و تجهيزات؛ محل نگهداري ملزومات و تجهيزات مورد نياز قسمت‌هاي مختلف بخش اورژانس بوده و مساحتي است. اين قسمت مساحتي به اندازه 2/2 متر مربع به ازاي هر 1000 نفر گيرنده خدمت در سال نياز دارد.
4- توالت و حمام بيماران؛ طراحي زنگ اخبار در سرويس‌هاي بهداشتي بيماران به منظور مطلع نمودن نيروي پرستاري در صورت بروز مشكل يكي از نكات قابل توجه است.
5- دستشويي (روشويي)؛ در هر يك از فضاهاي مراقبت از بيماران يك دستشويي به ازاي هر 4 تخت در نظر گرفته مي‌شود. ضمناً وجود حداقل يك دستشويي در هر يك از اتاق‌هاي احياء، معاينه و تزريقات و پانسمان اجتناب ناپذير است.
6- تي شوي (اتاق نگهداري ابزار نظافت بخش)
7- تربا و محل استراحت بيماران و همراهان
8- فضاي نگهداري ويلچر و برانكار
9- نمازخانه و محل راز و نياز با خدا
10- اتاق استراحت كاركنان،‌حداقل يك اتاق با امكانات تهيه و تدارك غذا و نوشيدني‌ها و همچنين خوردن مورد نياز است.
11- رختكن كاركنان؛ در اين قسمت كمدهاي كاركنان جهت تعويض لباس منظور مي‌گردد.

ضوابط بهداشت محيط
- كف تمامي‌قسمت‌ها بايد سالم، قابل شستشو و غيرقابل نفوذ به آب و بدون ترك خوردگي باشد. جنس كف اتاقها بايد در برابر مواد شيميايي مقاوم بوده و در صورت تماس با اين مواد دچار خوردگي نشود. همچنين كفپوش تمامي‌قسمت‌هاي اورژانس، جهت ايمني بيماران و كاركنان نبايد ليز و لغزنده باشد.
- ديوار همه قسمت‌ها بايد سالم، صاف، بدون شكستگي يا ترك خوردگي، تميز و به رنگ روشن بوده و حداقل تا ارتفاع 8/1 قابل شستشو باشد.
- سقف همه قسمت‌ها بايد سالم و بدون درز باشد و جهت انعكاس مناسب نور از رنگ روشن در رنگ آميزي آن استفاده شود.
- محوطه توالت، دستشويي و حمام‌ها بايد كاملاً كاشي و يا سراميك پوش باشد. سقف نيز بايد حتماً به سهولت قابل شستشو باشد. ضمناً تهويه مناسب براي تمامي‌قسمت‌هاي مذكور و فلاش تانك براي توالتها از نكات اجتناب ناپذير است. همچنين براي ايمني بيماران درب تمامي‌دستشويي‌ها و توالت‌ها بايد به وسيله كليد مخصوص كه فقط در اختيار نيروي درماني است از بيرون نيز باز شود و نصب دستگيره در توالت‌ها جهت استفاده بيماران از نكات ضروري است.
- همه پنجره‌هاي بازشو به فضاي بيرون بايد مجهز به توري سي مي‌ضد زنگ باشد و در صورتي كه پنجره اي مشرف به خيابان و يا جاهاي پر سرو صدا است بايد با دو جداره كردن آن، از نفوذ سروصدا به داخل ساختمان جلوگيري نمود.
- طبق استاندارد اعلام شده، تنظيم نور طبيعي و مصنوعي در كليه قسمت‌ها به ويژه اتاق احياء، اتاق عمل سرپايي و اتاق بيماران تحت نظر از ضروريات است زيرا تنظيم نور هم در تقويت روحيه بيماران مؤثر و هم در كيفيت ارائه خدمات تأثيرگذار است.
- بهتر است براي ايجاد حرارت و برودت در بخش از دستگاه تهويه مطبوع استفاده گردد در غير اين صورت بايد حتماً از سيستم مركزي شوفاژ و كولر استفاده نمود.
- كليه وسايل بيماران (تخت، كمد، ميز و...) بايد از جنس قابل نظافت و ضد زنگ باشد.
- كليه قسمت‌ها بايد به طور مرتب و روزانه نظافت و ضدعفوني شوند. همچنيت پتو، ملحفه و لباس بيماران به طور روزانه بايد تعويض گردد.

احتياط‌هاي ضروري و راهكارهاي مقابله با انتقال بيماري
بيماريها به وسيله پاتوژن‌ها ايجاد مي‌شوند كه شامل ميكروارگانيسم‌ها از جمله باكتري و ويروس هستند. اين پاتوژن‌ها از راه‌هاي مختلف از جمله خون و ساير مايعات بدن و از طريق هوا منتقل مي‌شوند. بيماري عفوني، از فردي به فرد ديگر سرايت مي‌كند. انتقال از راه تماس خوني، تماس با زخم‌هاي باز و بافت‌هاي بيرون زده و تماس با غشاء مخاطي چشم و دهان صورت مي‌گيرد. همچنين انتقال بيماري به طور غيرمستقيم از طريق اجسام آلوده مانند سوزن نيز امكان پذير است.
پاتوزن‌هاي منتقله از راه هوا بر اثر سرفه، عطسه يا بازدم ذرات آلوده كه اغلب وارد مجاري تنفسي فرد ديگري مي‌شود، انتقال مي‌يابند. در راهكارهاي مطرح شده توسط دپارتمان امنيت شغلي و مؤسسه سلامت ايالات متحده، رعايت نكات ايمني توسط پرسنل مراقبت اورژانس در برابر بيماري‌هاي منتقله از راه خون و ساير مواد بالقوه عفوني يا مايعات بدن، ضروري شناخته شده و عنوان كرده است كه مسئولين مراكز بهداشتي و درماني وظيفه دارند كه يك برنامه كتبي از نحوه مواجهه با بيماري‌ها و ارائه آموزش‌هاي ضروري،‌ واكسيناسيون‌هاي خاص و تجهيزات مناسب براي محافظت عليه انتقال بيماري‌ها تهيه نمايند. فرورفتن تصادفي سرنگ به پوست يا تماس مستقيم با مايعات بدن كه بالقوه آلوده هستند، بايد ثبت شود و فوراً از كارمنداني كه در معرض قرار گرفته اند، آزمايشات پايه گرفته شده و ساير آزمايشات با فواصل معين انجام شوند.
شستن دستها: شستن دستها يك كار ساده است كه مهم ترين روش در حفاظت از گسترش عفونت محسوب مي‌شود مطابق با گزارش سرويس سلامت عمومي‌ايالات متحده، اكثر مواد آلوده كننده را مي‌توان با 15-10 ثانيه شستشوي دقيق و ماليدن صصابون مناسب از روي پوست پاك كرد. حتي پوشيدن دستكش، نمي‌تواند جايگزين شستشوي دست شود.
استفاده از يونيفرم: در مواقعي كه تماس شديدي با خون يا ساير مايعات بدن ايجاد مي‌شود مانند تولد نوزاد يا تروماي بزرگ بايد گان (در صورت امكان از نوع يك بار مصرف) پوشيد. بعد از مراقبت از بيمار در مواقعي كه خون زيادي پاشيده مي‌شود بايد يونيفرم خود را عوض كرد و يونيفرم آلوده را در كيسه پيچيده و برچسب زده سپس به رختشويخانه منتقل نمود. يونيفرم آلوده بايد حداقل به مدت 25 دقيقه در آب و صابون داغ شسته شود.
استفاده از ماسك: براي جلوگيري از پاشيده شدن خون يا مايعات بدن به درون بيني يا دهان بايد ماسك جراحي يك بار مصرف پوشيد و همچنين در صورت شك به وجود بيماري واگيردار كه از راه هوا منتقل مي‌شود مي‌توان براي بيمار هم ماسك استفاده كرد.
در صورت امكان بايد از تجهيزات يك بار مصرف استفاده شده و تجهيزات چند بار مصرف،‌مطابق با دستورالعمل‌ها و راهكارهاي استاندارد، استريل و عفونت زدايي گردد. نبايد ابزارهاي يك بار مصرف را مورد استفاده مجدد قرار داد و بايد آنها را پس از استفاده مطابق دستورالعملهاي جمع آوري زباله‌هاي بيمارستاني، از چرخه مصرف خاج نمود.
استفاده از عينك محافظ: براي جلوگيري از پاشيده شدن خون و ساير مايعات به درون چشم، مي‌توان از عينك محافظ استفاده كرد.
استفاده از دستكش‌هاي محافظ: هنگام ارائه خدمات درماني به بيمار بايد دستكش‌هايي از جنس ونيل، لاتكس يا ساير مواد صناعي با كيفيت بالا پوشيد. اگر يك دستكش به طور ناگهاني پاره شد فوراً آن را خارج و پس از شستشوي دستها، يك دستكش جديد پوشيد. براي جلوگيري از انتقال عفونت يك بيمار به فرد ديگر، بايد در فاصله بين تماس با بيماران مختلف از دستكش جديد استفاده شود. همچنين بايد، از يك جفت دستكش مناسب براي تميز كردن وسايل و تجهيزات استفاده شود.

نكات ايمني
نظر به اينكه طبق برآوردهاي به عمل آمده بخش اورژانس از قسمت‌هاي پرخطر آتش سوزي در بيمارستان محسوب مي‌شود رعايت نكات ايمني در مقابله با اين حوادث از نكات قابل توجه است. به همين منظور، ضمن تهيه يك برنامه مدون مقابله با حادثه كه در آن شرح وظايف و مسئوليت‌هاي هر يك از افراد به وضوح مشخص شده است وسايل و امكانات لازم نيز بايد گردآوري شود كه اين امكانات عبارتند از:
- به منظور جلوگيري از انتشار آتش سوزي به ساير قسمت‌ها، بايد درهاي مقاوم به آتش در محوطه‌هاي تقسيم شده نصب گردد تا فرصت اجراي برنامه كنترل آتش فراهم باشد.
- وجود در و پلكان اضطراري كه بتوان بدون اتلاف وقت بيماران و حاضرين را از مسير كم خطر به بيرون هدايت نمود از نكات حساس است.
- بهتر است دستگاه‌هاي كشف، اعلام و خاموش كننده آتش نصب گردد. در غير اينصورت نصب دستگاه‌هاي كشف و اعلام آتش به عنوان سيستم هشداردهنده ضروري است.
- در اتاق‌هاي مراقبت از بيماران، وجود يك خروجي اكسيژن و خلاء به ازاي هر تخت ضروري است در غير اين صورت دسترسي فوري به كپسولهاي اكسيژن. اتصالات آن و نيز دستگاه‌هاي ساكشن براي همه تخت‌ها بايد تضمين گردد.
- نصب تابلوي اعلان خطر در ايستگاه پرستاري،‌جهت اخطار كاهش فشار اكسيژن و... ضروري است.
- وجود شيلنگ و يا كپسولهاي آتش نشاني شارژ شده اهميت دارد. در ضمن در برنامه مدون مقابله با حوادث، آموزش نحوه استفاده از اين وسايل و... نيز بايد منظور گردد.
- برق بخش اورژانس بايد به سيستم برق اضطراري بيمارستان متصل باشد به نحوي كه در صورت قطع برق در كمتر از 5 ثانيه به اين سيستم متصل گردد.

نيروي انساني بخش اورژانس
در عصر جديد سلامت انسانها بيش از هر زمان ديگر در معرض خطرات و حوادث گوناگون قرار دارد و بيمارستانها هستند كه نقش بازگرداندن سلامت به افراد جامعه را ايفاء مي‌كنند. بدون شك در حوادث و سوانح، دسترسي به خدمات فوريتهاي پزشكي و نيروي بخش كه از مهارت كافي برخوردار باشد اهميت زيادي دارد. نيروي پزشكي و پرستاري فوريتهاي پزشكي از نظر كمي‌و كيفي بايد هر لحظه آمادگي لازم را براي مقابله با شرايط پيش بيني نشده داشته باشند. در همه مراكز فوريتهاي پزشكي حضور دائم و مستمر نيروي انساني مورد نياز ضروري است، اين حضور بايد به صورت مقيم بوده كه تحت هيچ شرايطي مركز از نيروي انساني خالي نماند به گونه اي كه براي هر گونه ترك (ضروري و يا غيرضروري) بايد جانشين انتخاب گردد در غير اينصورت با بروز هر گونه حادثه مسئوليت مستقيم آن در درجه اول متوجه آن كاركنان و بعد از آن متوجه مديريت و مسئولين اورژانس خواهد بود.

نيروي انساني مورد نياز اورژانس
نيروي انساني بخش فوريتهاي پزشكي به سه دسته تقسيم مي‌شود:
1- نيروي پزشكي (پزشك عمومي،‌ جراح، داخلي و ساير متخصصين)
2- نيروي پرستاري (سرپرستار، سوپروايزر، پرستار، بهيار، كمك بهيار،‌مددكار اجتماعي).
 3-نيروي اداري (مسئول پذيرش،‌مسئول صندوق، منشي، نگهبان، بيماربر، خدمه، پليس، بايگاني مدارك پزشكي و آمار). براي مطالعه و بررسي دقيق تر به توضيح جزييات هر يك از آنها پرداخته مي‌شود.

سرپرست علمي‌بخش اورژانس
رياست يا سرپرست علمي‌اين بخش به عهده يك نفر از متخصصين باليني (ترجيحاً متخصص طب اورژانس، جراح عمومي، داخلي،‌كودكان، زنان و زايمان و يا بيهوشي) مي‌باشد. در شرايط استثنايي كه در مركز مربوطه هيچ كدام از متخصصين ياد شده حضور ندارند و يا قابليت و صلاحيت لازم را ندارند اين مسئوليت به عهده ديگر نيروهاي متخصص و يا پزشك عمومي‌واجد شرايط گذاشته مي‌شود؛ به هر حال انتخاب رياست اورژانس به عهده بالاترين مقام علمي‌و اداري بيمارستان خواهد بود. حضور مستمر و كافي در بخش اورژانس از نكات اصلي اين مسئوليت است در غير اين صورت انتخاي جانشين مناسب كه از نظر تحصيلات همپاي رياست بخش باشد ضروري است. وظايف و مسئوليت‌هاي رئيس بخش اورژانس عبارت است از:
1- مسئوليت مستقيم اداره بخش در تمام مدت شبانه روز.
2- نظارت بر كار اساتيد، دستياران، كارورزان، دانشجويان و ساير كاركنان بخش
3- نظارت بر حسن ارائه خدمات فوريت‌هاي پزشكي و پذيرش بيماران
4- تعيين خط مشي‌هاي اجرايي فرآيندهاي بخش در جهت ارتقاء سطح عملكرد ارائه خدمات
5- برنامه ريزي و اجراي فعاليت‌هاي آموزشي
6- عضويت در كميته‌هاي مرگ و مير و آموزشي بيمارستان و همكاري و هماهنگي با ساير كميته‌هاي مربوط
7- شركت در برنامه‌هاي بازآموزي براساس دستورالعمل‌هاي آموزشي مصوب
8- مديريت ثبت و جمع آوري اطلاعات
9- رسيدگي به شكايات مراجعيت
10- ساير مسئوليتها براساس آخرين شرح وظايف مصوب سازماني.

مديريت بخش اورژانس
ضمن اينكه مديران بيمارستان‌ها اصلي ترين و اساسي ترين مسئوليت را در قبال بخش اورژانس به عهده دارند و بايد امكانات و فضاهاي فيزيكي مناسب، برنامه ريزي، نظارت بر برنامه‌ها و تأمين رضايتمندي بيماران و... را فراهم نمايند، اما جهت ارائه خدمات بهتر و نظارت دائم و مستمر بر خدمات پرستاري حضور يك پرستار ارشد (با سابقه كافي در مديريت پرستاري، پرستاري فوريت‌هاي پزشكي و مراقبت ويژه از بيماران) ضروري است. وظيفه هماهنگي و برنامه ريزي كار گروه پرستاري، تضمين حضور 24 ساعته، اطلاع كافي از مشكلات و كمبودهاي پرستاري، نظارت بر حسن اجراي امور پرستاري، هماهنگي با گروه‌هاي تخصصي، هماهنگي با مديريت بيمارستان و نظارت بر حسن اجراي امور خدماتي از وظايف خطير مدير پرستاري اورژانس است.

پزشكي مقيم بخش اورژانس
بهتر است پزشك مقيم، متخصص در طب اورژانس باشد و در صورت عدم دسترسي به تخصص مذكور، پزشك مقيم با توجه به نوع بيمارستان از بين ساير پزشكان انتخاب مي‌شود. اين انتخاب بنا به تشخيص مسئول علمي‌بخش و توانايي‌هاي پزشكان صورت مي‌گيرد. پزشك مقيم وظايف و مسئوليت‌هاي زير را به عهده خواهد داشت:
1- حضور مداوم در بخش اورژانس در طول هر نوبت كاري
2- درمان و رسيدگي به بيماران بخش اورژانس
3- نظارت مستقيم بر فعاليت دستياران و كارورزان
4- نظارت بر تهيه و جمع آوري اطلاعات
5- درخواست مشاوره در مواردي كه خود مجاز به مداخله مستقيم نمي‌باشد
6- شركت در برنامه‌هاي آموزشي و دوره‌هاي بازآموزي
7- ساير مسئوليت‌ها طبق آخرين دستورالعمل‌هاي آموزشي مصوب.

نيروي پرستاري بخش اورژانس
مديريت بخش مي‌تواند با توجه به تعداد متوسط مراجعين بخش به صورت ماهيانه، نسبت به تعيين تعداد پرستار مورد نياز به طريق جدول زير عمل نمايد. 60 درصد از كل پرستاران مورد نياز بايد داراي تحصيلات كارشناسي بوده و ساير نيروها از گروه بهيار و كمك بهيار تكميل شود. ضمناً در يك از كاركنان گروه درمان شامل پزشك‌هاي مقيم، پرستارها و گروه تحت سرپرستي نبايد حداكثر بيش از دو نوبت كاري متوالي به كار گمارده شوند. كليه پرستاران اورژانس بايد آموزش پرستاري فوريت‌هاي پزشكي را ديده و سابقه كار در بخش‌هاي مراقبت ويژه را داشته باشند. اين پرستاران بهتر است داراي 3 سال سابقه پرستاري و 1 سال سابقه كار در بخش فوريت‌هاي پزشكي باشند.
اكثر بيمارستان‌ها با كمبود نيروي درماني به ويژه نيروي پرستاري مواجه هستند كه اين امر باعث مي‌شود گاهي اوقات ارائه خدمات با مشكل روبرو گردد. اما با به كار گيري روش‌هاي آمادگي (انكالي) كاركنان پرستاري يا حضور بخشي از آنها در بيمارستان تحت عنوان آماده باش، مي‌توان تا حدودي كمبود نيروي انساني را در ساعات پر مراجعه تأمين نمود.
 

جدول شماره پنج

گروه احياء
نظر به اينكه يكي از وظايف اصلي و مهم بخش اورژانس احياء بيماران است، برنامه ريزي در تدارك و تركيب نيروي اين گروه بسيار اهميت دارد. براساس برآوردهاي به عمل آمده بهترين تركيب براي اين گروه، پزشك مقيم در هر نوبت كاري، دو نفر از پرستارهاي هر نوبت كاري كه دوره مخصوص احياء بيماران قلبي و ريوي را در بخش اورژانس گذرانده باشند و پزشك متخصص بيهوشي مي‌باشد. بنا بر شرايط بيمارستان حضور ساير افراد مسئول جهت نظارت بر عمليات احياء در صورتي كه طبق برنامه مدون مشخص شده باشد مانعي ندارد ولي اين حضور نبايد منجر به بروز هرج و مرج و ترافيك كاري گردد. مسئوليت رهبري و هدايت تيم و عمليات احياء با پزشك مقيم مي‌باشد وي موظف است در هر نوبت كاري وسايل احياء حضور فوري اعضاء تيم در موقعيت اعلام شده مي‌باشد و با توجه به استانداردهاي اعلام شده اين حضور بايد كمتر از 5 دقيقه صورت گيرد.

پزشك آنكال
پزشكي است كه در ساعات كشيك، خارج از ساعات اداري و در ايام تعطيل طبق آنچه در برنامه آنكالي آمده است، قابل دسترسي باشد. بديهي است بايد حدود زماني دسترسي به پزشك آنكال طبق برنامه به اطلاع پزشك آنكال رسيده و موافقت ايشان كسب شده باشد.

وظايف پزشك آنكال
در بيمارستانها پس از اين كه بيمار توسط پزشك مقيم ويزيت شد، شرايط بيماران حاد بايد به اطلاع پزشك آنكال برسد و از اين زمان به بعد مسئوليت بيمار به عهده پزشك آنكال خواهد بود. پزشك آنكال مي‌تواند با دستورات شفاهي، پزشك مقيم بيمارستان را راهنمايي نمايد و در صورت لزوم بدون اتلاف وقت در محل بيمارستان حضور يابد.
پزشك آنكال بايد از حضور تمامي‌بيماران اورژانسي كه در ساعات كشيك به مركز درماني مراجعه كرده اند و يا بيماراني كه بدحال مي‌شوند مطلع باشد و گزارش صبحگاهي روز بعد را جهت تحويل شيفت بر عهده گيرد. در صورت عدم موفقيت در تماس با پزشك آنكال و يا عدم دسترسي به ايشان باز هم مسئوليت متوجه پزشك آنكال خواهد بود. پزشكال آنكال در صورت لزوم بنا به نوع تخصص بايد در زمان مقرر در مركز درماني حضور پيدا كنند. بديهي است كه موقعيت جغرافيايي و يا زماني نمي‌تواند توجيه كننده تأخير پزشك آنكال مربوطه باشد. لازم است زمان تماس با پزشك آنكال توسط سوپروايزر وقت بيمارستان ثبت گردد. در اين زمينه رعايت دسته بندي سه گانه زير براي بيماران اورژانسي الزامي‌است:

الف) تخصص‌هايي كه حضور فوري پزشك آنكال الزامي‌است (مانند تخصص‌هاي بيهوشي و قلب) واضح است كه اين نوع آنكال معادل كشيك موظف محسوب مي‌شود.
ب) تخصص‌هايي كه حضور سريع پزشك آنكال (كمتر از 30 دقيقه) الزامي‌است، مانند جراحي اعصاب، زنان و زايمان، داخلي، كودكان، جراحي عمومي، گوش و حلق و بيني، نرولوژي، ارتوپدي، اورولوژي، راديولوژي، چشم.
ج) تخصص‌هايي كه حضور پزشك آنكال در اولين فرصت الزامي‌است، مانند پوست و پرتودرماني
بديهي است كه درمورد هر رشته، هر گاه نياز به حضور فوري متخصص آنكال مربوطه باشد، در صورت درخواست، بايد پزشك آنكال هر چه سريعتر در مركز درماني حضور يابد .

ساير نيروها
حضور مددكاران اجتماعي و پرسنل انتظامي‌و نگهباني براي انجام مسئوليتهاي محوله لازم مي‌باشد. كاركنان بخش اورژانس يك بخش اساسي سيستم مراقبت سلامت جامعه را تشكيل مي‌دهند. اين سيستم شبكه اي از مراقبت‌هاي درماني است كه از محل حادثه شروع شده و تا بيمارستان و ساير مراكز درماني گسترش مي‌يابد.
پزشكان، پرستاران و ساير افرادي كه در اورژانس مشغول به كارند بايد در زمينه مراقبت اورژانس آموزش ديده باشند.
خصوصيات حرفه اي كاركنان بخش اورژانس
براي افزايش تأثير كار كاركنان بخش اورژانس،‌داشتن چند خصوصيت حرفه اي بسيار مهم است. اين خصوصيات شامل ظاهر، دانش، مهارت و توانايي‌هاي جسماني كافي و همچنين علايق و خلق و خوي كلي ايشان است.
ظاهر: ظاهر تميز، آراسته و منظم به جلب اعتماد بيماراني كه تحت درمان قرار دارند كمك مي‌كند. بايد با يونيفورم كامل يا لباس مناسبي كه تصوير مثبت براي برقراري ارتباط با بيمار را به خوبي ايجاد مي‌نمايد، در محل كار ظاهر شد.
دانش مهارت: كاركنان بخش اورژانس براي كار در اين بخش بايد دوره‌هاي آموزشي لازم را به طور كامل بگذرانند و علاوه بر گذراندن دوره با موارد ذيل آشنا باشند:

1- نحوه استفاده و نگهداري از تجهيزات اورژانسي متداول مانند دستگاه ساكشن، سيستم‌هاي توزيع اكسيژن، لوله‌هاي هوايي، دفيبريلاتور خارجي خودكار، دستگاه تثبيت ستون مهره‌ها، آتل‌ها، ست زايمان و مامايي و همچنين انواع مختلف دستگاه‌هاي انتقال بيمار.
2- زمان و نحوه تجويز داروهايي كه در اورژانس استفاده مي‌شوند.
3- نحوه تميز، ضد عفوني و استريليزه كردن تجهيزات چند بار مصرف.
4- روش‌هاي حفظ امنيت خود و همكاران و همچنين بيمار و افراد حاضر در اورژانس.
5- قوانين و مقررات مربوط به ارجاع و حمل و نقل بيماران و مصدومين اورانسي براساس سيستم ترياژ
كاركنان بخش اورژانس بايد از فرصت‌هاي مختلف براي آموزش بيشتر و آموختن پيشرفت‌هاي صورت گرفته در امر مراقبت از بيمار، تجهيزات جديد و روش‌هاي بهتر در استفاده از تجهيزات موجود استفاده كنند. براي تجديد دانش و مهارت‌هاي خود در دوره‌هاي بازآموزي شركت كرده و تلاش كنند تا قوانين، مقررات، استانداردها و راهكارهاي جديد را كه بر كار سيستم‌هاي اورژانس تأثير مي‌گذارند، بشناسند.
توانايي جسماني: كاركنان بخش اورژانس بايد قدرت بينايي و توانايي جسمي‌خوبي براي ارائه خدمات به بيمار داشته باشند و حتي الامكان فاقد معلوليت‌هاي محدود كننده باشند.
توانايي روحي و رواني: در مواقع بحران و اورژانسي، بيماران جهان را آشفته و نابسامان مي‌بينند و كاركنان بخش اورژانس هستند كه بايد ثبات را برقرار نمايند و براي اين كه كاركنان بخش اورژانس بتوانند به اندازه كافي مؤثر عمل كنند بايد خصوصيات زير را دارا باشند:

1- خوشرويي: اغلب لازم است كاركنان بخش اورژانس ضمن ايجاد آرامش در بخش و صحبت با بيماري كه ممكن است نگران، بهت زده يا دچار درد شديد باشد به انجام مهارت‌ها و روش‌هاي مورد نظر بپردازند.
2- توانايي رهبري: كاركنان بخش اورژانس بايد با اعتماد به نفس كافي قادر به ارزيابي سريع موقعيت، كنترل موقعيت، تعيين اولويت در كارها، ارائه دستورات واضح و هوشيارانه در انجام اقدامات لازم باشند.
3- قضاوت مناسب: كاركنان بخش اورژانس بايد بتوانند در شرايطي كه اغلب نا امن و پراسترس بوده و با جان انسان‌ها سروكار دارد، تصميمات مناسب و سريع بگيرند.
4- وجدان شخصيتي: با وجود اين كه اين حرفه، محدوديت‌هاي قانوني بسياري دارد، اما خود اشخاص هم قوانين اخلاقي خود را دارند و كاركنان بخش اورژانس بايد دقت كنند كه در سطحي از اعتماد عمومي‌قرار دارند كه با هيچ قانون و مدركي به تنهايي، قابل كسب نيست.
5- پايداري و توانايي سازگاري: فعاليت در بخش اورژانس بسيار پراسترس مي‌باشد. خستگي، درماندگي، عصبانيت و غم و اندوه بخشي از اين شغل را تشكيل مي‌دهد. كاركنان بخش اورژانس بايد ياد بگيرند كه چگونه بروز احساسات خود را تا زمان بر طرف شدن شرايط ناآرام اورژانس، به تأخير بياندازند. همچنين بايد درك كنند كه واكنش‌هاي احساسي شديد، طبيعي بوده و حمايت خواستن از همكاران، مشاوران، دوستان و اعضاي خانواده جنبه‌هاي مهم حفظ سلامت رواني و جسميشان محسوب مي‌شود. شرايط استرس زاي عمده براي كاركنان بخش اورژانس بايد ياد بگيرند كه چگونه بروز احساسات خود را تا زمان برطرف شدن شرايط ناآرام اورژانس، به تأخير بياندازند. همچنين بايد درك كنند كه واكنش‌هاي احساسي شديد، طبيعي بوده و حمايت خواستن از همكاران، مشاوران، دوستان و اعضاي خانواده جنبه‌هاي مهم حفظ سلامت رواني و جسميشان محسوب مي‌شود. شرايط استرس زاي عمده براي كاركنان بخش اورژانس شامل: خستگي طولاني مدت، كار بسيار زياد وسخت، مورد توجه قرار نگرفتن، مجبور شدن به پاسخدهي فوري،‌تصميم گيري راجع به مرگ و زندگي افراد، ترس از اشتباهات جدي و خطرناك، مواجه شدن با بيماران در حال مرگ و بازماندگان آنها و مسئول زندگي افراد بودن مي‌باشد.
6- مديريت استرس: بسياري از كاركنان اورژانس‌ها براي كمك به برطرف نمودن نيازهاي بيماران خود را در معرض استرس شديد قرار مي‌دهند. استرس مزمن ناشي از مشكلات مربوط به كار در يك محيط پر تنش مي‌تواند باعث خستگي از كار شود كه در اين حالت خستگي بيش از حد و تحريك پذيري فرد، كارايي او در ارائه خدمات اورژانس را كاهش مي‌دهد.

واحدهاي حمايتي بخش اورژانس
همكاري و ارتباط نزديك برخي از قسمت‌هاي بيمارستان با بخش اورژانس براي ارائه خدمات مؤثر ضروري است؛ در غير اين صورت، بخش اورژانس توانايي ارائه خدمات مناسب را نخواهد داشت و در نتيجه تأثير منفي را بر روند جاري بيمارستان به جاي خواهد گذاشت. اين بخش‌ها عبارتند از:
1- آزمايشگاه
واحد آزمايشگاه بايد جهت انجام آزمايشهاي ضروري در تمام مدت شبانه روز در دسترس بخش اورژانس باشد. همچنين بايد بتواند آزمايشهاي فوري مانند قند خون، سديم، پتاسيم، هماتوكيريت، عموگلوبين، شمارش گلبولهاي خون و ارزيابي گازهاي خون شرياني را حداكثر در مدت 20 دقيه (ترجيحاً 10 دقيقه) و ساير آزمايشگهاي فوري از جمله تعيين RH، كراس ماچ، كليه آزمايشات انعقادي و آزمايشات ادرار را در مدت 60 دقيقه (ترجيحاً 45 دقيقه) انجام و گزارش دهد. آزمايشگاه بايد ترجيحاً توان تعيين سطح خوني ديگوكسين، ليتيم،‌داروهاي آرام بخش،‌روانگردان، ضد افسردگي،‌الكل و ساير موارد فوري مسموميتها را داشته باشد.
2-راديولوژي
بخش راديولوژي بايد قابليت انجام گرافي‌هاي بخش اورژانس را در سريعترين زمان ممكن داشته باشد. در واقع بايد بتواند بيمار را جهت انجام هر نوع گرافي اورژانس (ضمن رعايت نكات ايمني و حفظ كيفيت كار) حداكثر ظرف مدت 10 دقيقه (ترجيحاً 5 دقيقه) حاضر نموده و حداكثر ظرف مدت 20 دقيقه (ترجيحاً 10 دقيقه) گرافي را آماده و گزارش نمايد؛ همچنين بايد بتواند بيمار را جهت انجام هر نوع سي تي اسكن و يا سونوگرافي اورژانس (ضمن رعايت نكات ايمني و حفظ كيفيت كار) حداكثر در مدت 10 دقيقه (ترجيحاً 5 دقيقه) حاضر نموده و حداكثر ظرف مدت 60 دقيقه (ترجيحاً 30 دقيقه) نتيجه را آماده و گزارش نمايد.
2-بخشهاي مراقبت ويژه قلبي و مغزي (آي.سي.يو و سي.سي.يو)
بخش اورژانس بايد ترجيحاً به خدمات 24 ساعته بخش‌هاي مراقبت ويژه قلبي و مغزي دسترسي داشته باشد و در صورت فقدان بخش‌هاي مذكور در بيمارستان، ضروري است پس از انجام اقدامات اوليه و تثبيت وضعيت بيمار، با اخذ پذيرش از پزشك مسئول در بيمارستان مقصد و حداكثر در مدت 90 دقيقه (ترجيحاً 60 دقيقه) بيمار به بخش مراقبت‌هاي ويژه مقصد انتقال يابد . مسئوليت مراقبت از بيمار هنگام انتقال وي تا تحويل كامل به پزشك مسئول بر عهده بيمارستان مبدأ مي‌باشد. همراهي يك نفر از گروه پزشكي يا پرستاري بخش اورژانس، حين انتقال بيمار و ارسال كليه سوابق بيمار و گزارش سير درمان و مراقبتهاي انجام شده به بيمار ضروري است.
4-اتاق عمل
بخش اورژانس بايد به خدمات 24 ساعته اتاق عمل جراحي بيمارستان دسترسي داشته باشد. كاركنان بخش عمل‌هاي جراحي بايد قادر باشند حداكثر در مدت 15 دقيقه (ترجيحاً 10 دقيقه) با آمادگي و تركيب كامل عمل اورژانس را شروع نمايند.
5-بانك خون
بخش اورژانس بايد در تمام مدت شبانه روز قادر به تأمين نيازهاي بيماران به خون و فرآورده‌هاي خوني باشد. خون مورد نياز بايد حداكثر ظرف مدت 20 دقيقه (ترجيحاً 10 دقيقه) تهيه و آماده تزريق شود و در مواقع عدم وجود بانك خون در بيمارستان خون مورد نياز بايد حداكثر ظرف مدت 60 دقيقه (ترجيحاً 45 دقيقه) از منابع ديگر تأمين و آماده تزريق گردد.
6-داروخانه
بخش اورژانس بايد ترجيحاً به خدمات 24 ساعته واحد داروخانه دسترسي داشته باشد و در صورت عدم فعاليت شبانه روزي داروخانه بيمارستان ضروري است واحدي در مجاورت اورژانس جهت تأمين نيازهاي دارويي و مواد و لوازم مصرفي بيماران اورژانس پيش بيني گردد. بخش اورژانس بايد داراي ذخيره كافي از دارو و ملزومات مصرفي بوده و مراحل اجراي مراقبت از بيمار نبايد به بهانه تهيه آنها از داروخانه به تأخير افتد.
7-واحد سي.اس آر
بخش اورژانس بايد جهت تأمين سريع لوازم استريل مورد نياز خود ترجيحاً داراي يك واحد سي.اس آر در مجموعه بخش باشد و يا يك عدد اتوكلاو روميزي داشته باشد در غير اين صورت واحد سي.اس آر بيمارستان بايد تمامي‌نيازهاي بخش اورژانس در تمام مدت شبانه روز را تأمين كند.
8-خدمات و نگهداري
بخش اورژانس بايد در طول مدت شبانه روز از نيروي كافي جهت رفع نيازهاي بيمار و انتقال وي بهره مند باشد و استفاده از همراه بيمار جهت انجام امور بهداشتي، انتقال و... ممنوع مي‌باشد.